İnsan uyku bozukluklarında eritrosit o-alkil / o-alk-1-enil gliserolipid oranlarının ince tabaka kromatografisi ile kantitatif analizi

Amaç: Uyku kısıtlaması sonucu sirkadiyen ritimlerin değişim gösterdiği bunun da obezite ve diyabet gibi metabolik hastalıklarla bağlantılı olduğu ortaya konulmuştur. Sirkadiyen osilasyon gösteren bazı plazma lipidlerinin (özellikle gliserofosfolipidler) uyku kısıtlaması sonucu değiştiği gösterilmiştir. Ancak uyku bozukluğuna bağlı sirkadiyen ritim değişiminin peroksizomal lipid metabolizmasını nasıl etkilediği bilinmemektedir. Bu çalışma ile uyku apnesine bağlı uyku bozukluğu sonucu sirkadiyen ritim değişiminin peroksizomal lipit metabolizmasına etkisini araştırmak üzere uyku bozukluğu olan ve uyku bozukluğu olmayan iki grubun eritrosit alkil ve alkenil gliserolipid oranlarının karşılaştırılması amaçlanmıştır. Materyal Metot: Kan örnekleri uyku apnesine bağlı uyku bozukluğu tanısı almış 30 hasta ve uyku bozukluğu tanısı olmayan 30 sağlıklı gönüllülerden toplandı. Kontrol ve hasta grubu her bir bireye ait eritrosit numuneleri TLC ile alkil ve alkenil gliserolipidlerine ayrıldı. Fotodansitometrik olarak alkil ve alkenil gliserolipid oranları belirlendi. Bulgular: Kontrol ve hasta grubu eritrosit alkil/alkenil gliserolipid oranları istatistiksel olarak karşılaştırıldığında anlamlı bir fark bulunamadı. Ancak eritrosit alkil/alkenil gliserolipid oranları anlamlı olmamakla beraber hasta grubunda kontrole göre daha düşük bulundu. Bu düşüş hasta grubunda alkenil gliserolipid yüzdesinin artışından kaynaklanabileceği değerlendirildi. Sonuç: Mevcut sonuçlar uyku apnesinden etkilenen bireylerde eritrosit alkil/alkenil gliserolipid oranlarının yeniden araştırılmasını gerekli olduğunu göstermektedir. Çünkü sirkadiyen kontrol altındaki lipid parametrelerindeki bireysel farklılıkların eritrositlerin peroksizomal kökenli lipidler ile uyku apnesine bağlı uyku bozuklukları arasındaki bağlantıyı örtebileceğine inanıyoruz. Bunun üstesinden gelmek için aynı bireyden uyku apnesi tedavisi öncesi ve sonrasında numune alınmasını öneriyoruz. Anahtar Kelimeler: Sirkadiyen Ritim, Plazmalojen, Peroksizom, İnce Tabaka Kromatografisi, Uyku bozukluğu