İnsidental karaciğer metastazı saptananolgularda etiyolojik bulgular ve sağkalıma etkieden faktörler

İnsidental Karaciğer Metastazı Saptanan Olgularda Etiyolojik Bulgular ve Sağkalıma Etki Eden Faktörler Giriş: Araştırmamızda insidental karaciğer metastazı saptanan olgularda etiyolojik bulgular ve sağkalıma etki eden faktörler incelenmiştir. Gereç ve yöntem: Çalışmamızda İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Polikliniği'ne Ocak 2010 – Aralık 2019 tarihleri arasında başvuran, tanı anında karaciğerde metastaz saptanan 216 hasta, retrospektif olarak incelendi. Önceden bilinen primer malignitesi olan ve kronik viral hepatite bağlı karaciğer yetmezliği olan hastalar çalışmaya dâhil edilmedi. Bulgular: Hastaların yaşı, cinsiyeti, patolojik tümör boyutu, tümörün primer odağı, tümörün histopatolojik alt tipi, tanı için kullanılan görüntüleme yönteminin çeşidi, tümörün karaciğerde anatomik yerleşimi, endoskopik görüntüleme yönteminin çeşidi, tedavi başlangıcındaki toplam HB, NLO, PLT, albümin, T.BİL, D.BİL, AST, ALT, ALP, GGT, LDH, AFP, CEA, PSA, CA 19-9, CA-125, CA 15-3 düzeyleri değerlendirildi. Bu parametrelerin hastaların genel sağkalımı üzerine etkileri araştırıldı. Çalışmamızda albümin, AST, ALP, LDH, GGT, CA 19-9, T.BİL, D.BİL düzeyleri ile genel sağkalım arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Genel sağkalıma etkili iyi prognostik faktörler; 65 yaş ve altında olmak, tümörün karaciğerde sağ loba lokalize olması, karaciğerde tek lezyon varlığı, en büyük metastatik tümör çapının 3 cm altında olması, kolorektel kanser tanısı alması sayılabilir. Bununla beraber ekstrahepatik metastaz varlığı ile CA-125 düzeyleri arasında korelasyon izlendi. Sonuçlar: Çalışmamızda hastaların tanı anındaki yaşı, karaciğerdeki patolojik tümör boyutu, tümörün anatomik lokalizasyonu, tümör sayısı, tümörün primer odağı ile albümin, AST, ALP, LDH, GGT, CA 19-9, T.BİL, D.BİL düzeylerinin belirli cut-off değerleri kullanıldığında hastanın sağkalımını ve prognozunu öngörmede kullanışlı olabileceği saptandı. Ayrıca ekstrahepatik metastaz varlığını öngörmede CA- 125'in iyi bir belirteç olabileceği saptandı. Anahtar kelimeler: Karaciğer, ekstrahepatik, metastaz, primeri bilinmeyen, prognoz, karaciğer fonksiyon testleri, tümör belirteçleri