Yüksek LisansAçık Erişim

İnşikâk Sûresi'nin sarf ve nahiv açısından tahlili

2025
0 görüntülenme
0 i̇ndirme
Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Süleyman Mahmut Kayagil

Özet (TR)

Bu çalışma, Kur'ân-ı Kerîm'in 84. sûresi olan İnşikâk Sûresi'nin morfolojik (sarfî) ve sentaktik (nahvî) tahlîlini konu edinmektedir. Araştırmada sûrede yer alan kelimeler, hem kök ve iştikâk ilişkileri hem de cümle içindeki sentaktik görevleri bakımından ayrıntılı biçimde incelenmiştir. Sûrenin isminde geçen "inşikâk" kavramı İslamiyet öncesi kullanımları, eş ve zıt anlamlılarıyla birlikte değerlendirilmiş; kavramın lugavî anlam alanı tespit edilerek tarihsel ve bağlamsal çerçevesi ortaya konmuştur. Çalışmada klasik Arap dili kaynakları ve temel tefsir eserleri esas alınmış; ayrıca modern semantik yaklaşımlar da dikkate alınmıştır. Yapılan literatür taramasında, İnşikâk Sûresi üzerine yapılan araştırmaların çoğunlukla tefsir ve tematik açıklamalarla sınırlı kaldığı, sûreye sarf ve nahiv merkezli kapsamlı bir dilbilimsel çözümlemenin henüz uygulanmadığı görülmüştür. Bu yönüyle çalışma, literatürde bulunan önemli bir boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır. Araştırma; giriş, üç ana bölüm ve sonuç kısımlarından oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmanın amacı, kapsamı, yöntemi ve literatür özeti sunulmuştur. Birinci bölümde "inşikâk" kavramının semantik çözümlemesi yapılmış; ikinci bölümde sûredeki kelimelerin sarfî tahlîli ele alınmış; üçüncü bölümde ise âyetlerin nahvî yapıları ayrıntılı olarak incelenmiştir. Sonuç bölümünde ise elde edilen bulgular değerlendirilerek dilbilgisel çözümlemelerin sûrenin anlam dünyasına katkısı ortaya konmuştur. Sonuç olarak, İnşikâk Sûresi'nde yer alan kelimelerin anlam katmanları, gramer özellikleri ve cümle içi işlevleri netleştirilmiş; farklı meâllerde görülen yorum farklılıklarının temel sebepleri tespit edilmiştir. Bu yönüyle çalışma, Arap dili ilimleri bağlamında hem dilbilimsel hem de tefsir açısından özgün bir katkı sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Arap Dili, İnşikâk Sûresi, Sarf, Nahiv, Semantik Analiz

Yazar

Dr. Mehmet Çakmak

Bu Yayına Nasıl Atıf Yapılır

Mehmet Çakmak (Yüksek Lisans Tezi). İnşikâk Sûresi'nin sarf ve nahiv açısından tahlili, 2025, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversity.

Anahtar Kelimeler

Lisans

Tüm Hakları Saklıdır

Bu eser belirtilen lisans koşulları altında paylaşılmaktadır.

Tokat Gaziosmanpaşa Üniversity tezlerinden daha fazlası