İnternet-CBS stratejisi ve gerçekleştirimi

ÖZET Bilgi Çağma geçiş sürecinin bir yansıması olarak bilgi teknolojilerinin kullanımı ön plana çıkmıştır. İnternet, bilgiye ulaşmada en etkili küresel ve kitlesel iletişim aracı haline gelmiş, zaman ve mekan içinde insan ilişkilerini ve toplumsal yapıyı değiştiren bir teknoloji olmuştur. Kamu ve akademik faaliyetler yanında Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) alanında da önemli gelişmeler kaydetmiş ve İnternet ortamında konumsal bilgilerin yönetilmesi mümkün hale gelmiştir. Internet CBS olarak isimlendirilen bir web tabanlı CBS sisteminin oluşturulması için gerçekleştirim aşamaları belirlenmiştir. Bu anlamda uygulama stratejisinin belirlenmesi, gereksinim analizi, kavramsal tasarım, yazılım ve mimari seçimi, web kullanıcı arayüzlerinin üretilmesi ve sistemin çalışır hale getirilmesini içeren çalışma safhaları irdelenmiştir. Uygulamada ise Trabzon ili internet tabanlı harita servisi kurulmuştur. İl bazlı yönetim, Türkiye'de merkezi yönetimin temel bir unsuru ve planlama stratejilerinin belirlenmesi için en önemli yönetsel bileşen olduğundan, ulusal bazda coğrafi bilgi sistemi kurulması öncesinde il bazında harita servisinin kurulması, e- türkiye ve benzer amaçlı kurulması planlanan sistemlerin gereksinimlerinin belirlenmesi için örnek bir çalışmadır. Trabzon ili internet CBS uygulaması için, hangi tür ve kalitede veri kullanılacağı belirlenerek tasarlanan veritabanına göre organize edilmiştir. Uygulamanın stratejisi ve sistem gereksinimleri irdelenerek bir harita servisi kurulması aşamaları takip edilmiştir. Kullanılacak yöntem ve teknikler belirlenerek ArcIMS mimarisi yardımıyla Trabzon ili veri altlıkları internet üzerinden kullanıcıya sunulmuştur. Karar verici ve plancılara konumsal bilginin yönetiminde etkin bir bilgi platformu sağlanmış ve kullanıcı ihtiyaçlarına göre gelişime açık hale getirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Coğrafi Bilgi Sistemleri, Internet, Internet/Online/Web CBS, ArcIMS