The role of the internet on antinomy and autonomy: Mothers making health decisions for their babies represent a new patient culture

Global pazarın eşlik ettiği medeniyet içinde bin bir çeşit hizmet ve ürün ve çevre koşulları arasından bireyler sağlıkları için en iyi ve doğru olanı seçmekle yükümlü tutulmaktadır. Bu seçimler, yaşamı ve bakımı, sağlık tercihlerinden tamamen ebeveynlerin sorumlu olduğu bir bebek için yapılıyorsa çok daha karmaşık ve özen isteyen bir süreç karşımıza olarak çıkmaktadır. Bu çalışmada, annelerin bir yaşın altındaki bebekleri için çeşitli kaynaklardan topladıkları çelişkili sağlık bilgileri sonucunda karar verme sürecindeki zorluklar araştırılmıştır. Çalışmada, konunun daha kapsamlı bir biçimde incelenebilmesi için Gömülü teori yaklaşımı benimsenmiş, üçleme yöntemi kullanılarak konu farklı açılardan temellendirilmiştir. İlk olarak, dört Facebook grubundan toplam 5723 mesaj, sağlık profesyonelleri ile ilgili annelerin ifadelerini ve beklentilerini ortaya çıkarmak amacıyla "doktor" anahtar kelimesiyle incelenmiştir. Daha sonra, annelerin ânın içindeki duygularını ifade edebilmelerine olanak sağlamak için, bebekleri 6 aylıktan küçük olan olan 10 anne, 6 ay boyunca günlük tutmuştur. Günlük tutma prosedürü, öncesi ve sonrası yapılan mülakatlarla desteklenmiştir. Ayrıca, başka 10 anne ile derinlemesine mülakatlar gerçekleştirilerek deneyimlerini ve algılarını daha iyi anlamak amaçlanmıştır. Elde edilen sonuçlar, annelerin karar verme süreçlerinin izini sürmek üzere kategorize edilmiştir. Araştırma bulguları daha sonra sağlığın tıbbileşmesi, sağlık bilgisi arama davranışı, çevrimiçi bilgilerin kullanıcı dostu sunumu ve güvenilirliği gibi konular çerçevesinde tartışılarak, sağlık bilgisi etrafında gelişen iletişim ortamı bağlamında incelenmiştir. Araştırma özünde, çevrimiçi sağlık bilgisi arayan annelerin çabalarından yola çıkarak yeni bir sağlık bakış açısını ve hasta kültürünü tasvir eden bir paradigma değişimini ortaya çıkarmıştır. Zira, karar vericilerin sağlıkla ilgili seçimlerin sorumluluğunu üstlenmesiyle yaşanan hasta-doktor ilişkisindeki ve beklentilerindeki dönüşüm belirginleşmiştir. Karar verici bakış açısından, danışılan doktor mutlak bir otorite olmaktan ziyade, internet üzerindeki çeşitli görüşlerden yararlanıldığı şekilde başvurulan bir bilgi kaynağı olarak ortaya çıkmıştır. Bu ortaya çıkan kültür, sağlık bilgisi arayan bireylerin çevrimiçi kaynaklar aracılığıyla nasıl bilgiyi nasıl şekillendirdiğini, izlediğini ve karar verdiğini gösterebilmek için My Eye Modeli aracılığıyla görselleştirilmiştir. Tüm bu süreç, sağlıkta tek bir gerçeğin bulunmadığının altını çizmekte ve sağlık bilgisi algılarının kültürel, politik ve bireysel faktörlere bağlı olduğunu vurgulamaktadır. Öyleyse şu sonuca varabiliriz ki, sağlık bilgisi kamuya açık, şeffaf ve erişilebilir bir şekilde sunulmalıdır. Ayrıca bireyler de eleştirel okuma ve araştırma alışkanlıkları ve elde edilen bilgileri yayma yolundaki çabalarıyla medeni hak ve özgürlükleri için sağlık savunuculuğu mücadelesine etmeye devam etmelidir. Nitekim sağlıklı çevre ve toplum bireye, sağlıklı birey de sağlıklı çevre ve topluma sağlık olarak geri dönmektedir. Anahtar kelimeler: Sağlık bilgisi, karar verme, kullanıcı deneyimi, anne olma, hasta güvenliği, post-gerçeklik