Kiriş düzensizliğinin deprem etkileri altında irdelenmesi

Ülkemizin aktif ve tehlikeli deprem kuşakları üzerinde bulunması ve yaşadığımız depremlerin can ve mal kayıplarıyla sonuçlanması, binaların depreme karşı dayanıklı ve güvenli olması gerekliliğini ve her detayın önemini vurgulamaktadır. Meydana gelen yıkıcı depremler incelendiğinde yapılarda kiriş süreksizliklerine ve düzensiz yerleştirilmelerine sıklıkla rastlanmaktadır. Deprem bölgelerindeki yapılarda, yatay düzensizlikler özellikle ülkemizdeki binalarda yapılan çıkmalardan dolayı sıklıkla karşılaşılan bir durumdur. Bu durum düşey taşıyıcıların iç akslarda kalmasına, kiriş bağlantılarının mimari estetik kaygılar sebebiyle aks üzerinden kaydırılmasına ve dolaylı yollardan çerçeveyi tamamlamasına sebep olmaktadır. Bu tez çalışmasında çıkmalardan dolayı oluşan süreksizlik arz eden çerçeve kiriş yapısına sahip, salt çerçeveli ve perde çerçeveli bina modelleri Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik (DBYBHY-2007) doğrultusunda "mod birleştirme yöntemi" ile analiz edilmiştir. Bu bağlamda salt çerçeveli modelde 4, 6, 8 katlı yapılar ve perde çerçeveli modellerde ise 8, 10, 12 katlı yapı örnekleri aynı kat planları üzerinde 4 ayrı durumda (düzenli, çıkmalı, çıkma ve cephe hareketli ve düzensiz) olmak üzere toplam 24 model ile ele alınmıştır. Aradaki farklar düzenli-düzensiz durumuna ve katlara göre birinci periyot değerleri, deplasmanlar, göreli kat ötelemeleri, ikinci mertebe etkileri ve taşıyıcı sistem elemanlarında meydana gelen kesme ve moment değerlerindeki artışlara göre karşılaştırılmıştır. Ayrıca salt çerçeveli 8 katlı model ile perde çerçeveli 8 katlı model arasında karşılaştırmalar yapılarak yorumlanmaya çalışılmış ve yatay düzensizliklere sebep olan mimari kaygılarla ilgili öneri sunulmuştur.