Michauxia campanuloides L'Hérit. ex Aiton bitkisinin sitotoksik ve antioksidan aktivitelerinin araştırılması

Michauxia campanuloides L'Hérit. ex Aiton, Güney Anadolu'da geleneksel olarak kullanılan bir bitkidir. Bu çalışmada, M. campanuloides'in toprak üstü kısımları ve köklerine ait ekstrelerin in vitro sitotoksik ve antioksidan aktiviteleri ile fitokimyasal içeriklerinin araştırılması amaçlanmıştır. M. campanuloides'in kök ve toprak üstü kısımlarından hazırlanan MeOH ekstresi ve n-hekzan, EtOAc, n-BuOH ve H2O alt ekstrelerinin in vitro sitotoksik aktiviteleri kolon (HCT116 ve SW480), meme (MDA- MB-231 ve HCC1937) ve karaciğer (HEP3B ve HEPG2) kanser hücre hatlarına ve L929 fibroblast sağlıklı hücre hattına karşı MTS testi ile incelenmiştir. Kök kısımlarının EtOAc alt ekstresi, test edilen tüm hücre hatlarına karşı en iyi sitotoksik aktivite göstermiştir (IC50= 10-154.76 μg/mL). In vitro antioksidan aktivite deneyleri için ABTS, DPPH, FRAP ve CUPRAC yöntemleri kullanılmıştır. Ekstrelerin toplam fenolik ve flavonoit içerikleri de araştırılmıştır. Toprak üstü kısımların ve köklerin EtOAc alt ekstreleri, diğer ekstrelerden anlamlı oranda yüksek antioksidan aktivite göstermiştir (ABTS testi için sırasıyla 353.399±19.206 mg TE/g ve 367.651±16.382 mg TE/g). Yüksek TPC ve TFC değerlerine sahip ekstreler anlamlı antioksidan aktivite sergilemiştir. Toprak üstü kısımların n-BuOH alt ekstresinin toplam flavonoit içeriği diğer ekstrelere kıyasla yüksek olarak belirlenmiştir. Ekstrelerdeki bileşiklerin karşılaştırmalı tanımlaması için HPTLC kullanılmıştır ve rutin, klorojenik asit, neoklorojenik asit, izokersitrin, astragalin, kafeik asit ve kersetinin ekstrelerdeki miktarları UPLC ile saptanmıştır. Yüksek antioksidan özellik gösteren toprak üstü kısımların EtOAc alt ekstresinde, astragalin (93.37±0.11 mg/g) ve izokersitrin (51.22±0.81 mg/g) temel bileşikler olarak belirlenmiştir. Köklerden elde edilen EtOAc alt ekstresi yüksek oranda sitotoksik aktivite göstermesine rağmen birçok metaboliti aydınlatılamamıştır. Bu sebeple, köklerin EtOAc alt ekstresinde bulunan potansiyel majör biyoaktif bileşiklerin izolasyonu ve yapılarının aydınlatılması önem arz etmektedir.