Tek basamakli geniş yüzeyli savaklarda yerel oyulma ve debi karakteristiklerinin i̇ncelenmesi

Hidrolik yapıların emniyetli ve ekonomik tasarımını sağlamak için oyulma kontrol süreci ana hedef olarak düşünülmüştür. Birçok araştırma sonucuna göre tek basamaklı geniş yüzeyli savakların mansabında oluşan oyulma normal savaklara göre beş kat daha azdır. Bu çalışmada, basamak yüksekliği 21 cm olan geniş yüzeyli savak modelleri kullanılarak iki grup deney yapılmıştır. Birinci grup deneyler farklı açılarda basamak üzerine yerleştirilmiş rampa modelleri üzerinde, ikinci grup deneyler ise basamak sonuna yerleştirilmiş ve farklı boşluk oranına ve yüksekliğe sahip bloklar kullanılarak yapılmıştır. Ölçümler üç farklı akım debisinde 6 saat süre sonunda Akustik Doppler Hız ölçer ile yapılmıştır. Bu çalışmada elde edilen ölçümler, 10.8 drece eğime sahip tek basamaklı, geniş yüzeyli savak modelinin oyulma derinliği ve oyulma çukuru hacmini azalttığı için en iyi model olduğunu göstermiştir. Ayrıca 24 cm yüksekliğindeki basamak sonuna yerleştirilen %35 boşluk oranına sahip blok oyulma çukuru hacmin ve maksimum oyulma derinliğini azaltmıştır. Oluşan oyulmanın savaktan olan uzaklığı savakların hasar görmesinde önemli bir etkendir. Bu çalışmada, tek basamaklı geniş yüzeyli savak geliştirilmiş ve mansapta oluşacak yerel oyulma derinliği en aza indirilmiş olduğundan savak yapısından sonra yüzeyin taşlarla kaplanmasına veya riprap ihtiyacı ortadan kalktığından savak yapım maliyeti düşmüştür.