Foto hassaslaştırıcı kaplı kuantum noktacık nanopartiküllerin trichophyton rubrum üzerine fototerapötik etkisinin incelenmesi

Onikomikoz; dermatofitler, mayalar ve küf mantarları tarafından enfekte olan el ve çoğunlukla ayak tırnaklarında görülen bulaşıcı mantar enfeksiyonlarını tanımlar. Dermatofitler, ülkemizde ve dünyada yüzeyel mantar enfeksiyonlarında en sık izole edilen etkendir. Etken ve yerleşim yerine göre 3 ana gruba ayrılan dermatofitler arasında klinik olarak en sık karşılaşılan tür Trichophyton rubrum 'dur. Dermatofitlere bağlı tırnak enfeksiyonları 65 yaş üzeri bireylerde, diyabet hastalarında ve bağışıklığı baskılanmış hastalarda daha sık görülmektedir. Bu enfeksiyonların tedavisinde oral ve topikal antifungal ilaçlar yaygın olarak kullanılmaktadır. Dermatofitozlarda antifungal tedavi süresi 12 aya kadar uzayabilmektedir. Ancak tırnak mantarı enfeksiyonlarında tedavi sürenin uzunluğu ve sık tekrarlanması sebebiyle klinik tedavide başarısızlıklarla karşılaşılmaktadır. Ülkemizde ve dünyada, tırnak mantarı enfeksiyonlarının tedavisinde daha etkin ve kısa süreli bir yönteminin geliştirilmesine büyük ihtiyaç vardır. Bu amaçla çeşitli nanoparçacıkların ve bölgesel ısı artışının (lazer uygulamaları gibi) ayrı ayrı veya birlikte kullanımı umut vermektedir. Bir foto-hassaslaştırıcının (PS) uyarılması ile ışık enerjisinin ısı enerjisine dönüşerek oluşturduğu bölgesel sıcaklık artışıyla fototermal (FTT) tedavi yöntemleri ve PS'lerin uyarılması sonucu reaktif oksijen türleri üretimine dayalı Fotodinamik (FDT) tedavi yöntemlerinin kanser hücrelerinin tedavisinde ve enfeksiyon hastalıklarında lokal alternatif/destekleyici olarak kullanımı ile ilgili yapılmış güncel çalışmalar mevcuttur. Biz bu çalışmamızda 5-Aminolevulinik asit (ALA) + Ag2S-GSH ("Quantum Dots- QD") hibrit parçacıklarının T.rubrum üzerine inhibitör etkisini tek başına ve çeşitli lazer uygulamaları ile birlikte yapmayı hedeflemekteyiz. Bu çalışmada, FDT ajanı olarak ALA kullanılacak olup, FDT uygulaması güvenli lazer aralığında ve kısa süreli (<5 dakika) foto uyarı olarak gerçekleştirilecektir. FTT ajanı olarak ise Ag2S-GSH nanoparçacıkları kullanılacaktır. Bu amaçla bu deney düzeneğinde birden fazla dalga boyunda (640 ve 808 nm) dual laser uygulamaları gerçekleştirilecektir. Çalışmamızda, yalnızca ALA ile ALA ve QD'ların (0.1, 0.25, 0.5, ve 1.0 mM konsantrasyonlarında) birlikte kullanımının lazer uygulaması olmadan planktonik T.rubrum hücreleri üzerinde etkinliği görülmemiştir. Benzer olarak yalnız ALA ve ALA+QD kombinasyonunun biyofilm üzerine kısmı etkisi saptanmıştır. Lazer uygulaması olmadan, yalnız ALA ile artan konsantrasyonlarda (0.1, 0.25, 0.5, ve 1.0 mM) sırasıyla %30, %29,7, %29,7 ve %39,3 inhibisyon satanırken, aynı konsantrasyonlarda ALA +QD birlikte kullanıldığında daha yüksek inhibisyon saptanmıltır (%51,3, %39,8, %49,9 ve %54,2). Deney düzeneğine lazer uygulaması eklendiğinde 0.25 mM, 0.5 mM ve 1.0 mM konsantrasyonları için >%99.9 inhibisyon elde edilirken 0.1 mM %99,97 ve %89,3 inhibisyon gösterdi. Tüm deney 0.1 mM, 0.25 mM, 0.5 mM ve 1.0 mM sadece QD konsantrasyonları ile tekrarlandı ve lazer uygulaması ile >%99,9 inhibisyonla sonuçlandı. Sonuç olarak, bu çalışmada lazer uygulaması ile birlikte nanopartiküllerin T.rubrum planktonic ve biyofilm hücreleri üzerinde etkili bir inhibisyona yol açtığı (>%99,9 ) saptanmıştır. PTT uygulamaları, dermatofit tedavisi için umut vaadeden bir uygulama olarak önem çıkmaktadır.