Analysis of İran's nuclear programme and implications for Turkey

İran'ın nükleer programının uluslararası, bölgesel ve ulusal olmak üzere üç farklı boyutu vardır. Bu tez, Iran'ın nükleer programının uluslararası, bölgesel ve ulusal boyutunu sorgulamayı amaçlamaktadır. Uluslararası boyutuna ilişkin olarak, uluslararası toplumun İran'ın nükleer programı karşısındaki tutumu ABD, AB, Rusya ve Çin gibi başlıca güçlerin yaklaşımlarının detaylı incelenmesi suretiyle analiz edilmektedir. Ulusal boyuta ilişkin olarak, bu tez nükleer konuya dair İran'ın iç dinamiklerini, özellikle nükleer faaliyeti sürdürme yönündeki tartışmalar ve radikal ve ılımlı muhafazakarlar, pragmatikler ve reformistler gibi siyasi gruplar ile İran kamuoyunun konu ile ilgili tutumları üzerine odaklanarak incelemektedir. Şu anda, gerek farklı siyasi gruplar arasında gerekse İran toplumu içerisinde nükleer konunun ne şekilde ele alınması gerektiği yönünde herhangi bir mutabakat bulunmamaktadır. Yine de tüm bu siyasi gruplar ve İran kamuoyu, İran'ın nükleer programına barışçıl amaçlarla devam etmesi konusunda anlaşmaktadır. Son olarak, bölgesel boyuta ilişkin olarak, Türkiye'nin İran'ın nükleer programı karşısındaki tutumu ve bu tutumu benimsemesinin arkasındaki nedenler analiz edilmektedir. Nükleer konunun diğer belli başlı konulardan ayrı tutularak incelenmesinin zorluğu göz önünde bulundurularak İran'ın nükleer programının etkileri etraflı bir yaklaşım çerçevesinde incelenmektedir. Anahtar Kelimeler: İran'ın nükleer programı, uluslararası toplum, İran iç siyaseti, Türk-İran ilişkileri, IAEA.