İrinotekan ile karaciğer hasarı oluşturulan sıçanlarda mezenkimal kök hücre tedavisinin parsiyel hepatektomi sonrası karaciğer rejenerasyonu üzerine etkisi

Bu çalışma, irinotekan ile hasarlanmış karaciğerde parsiyel hepatektomi yapılarak kemik iliği kaynaklı mezenkimal kök hücrelerin (rKİ-MKH) rejenerasyona etkisini incelemeyi amaçlamıştır. İrinotekan, karaciğer metastatik kolorektal kanserlerde sık kullanılan bir kemoterapötiktir. Steatohepatite neden olduğunda parsiyel hepatektomilerin karaciğer yetmezlik riskini arttırabilir. Rejenerasyonu destekleyecek tedavilerin araştırılması bu durumda oldukça önemlidir. Bu amaç ile çalışmamızda sıçanlar dört gruba ayrıldı. Grup I'e laparotomi yapıldı. Grup II' ye %70 parsiyel hepatektomi (PH) yapıldı. Grup III' e intraperitoneal irinotekan verildikten 7 gün sonra PH yapıldı. Grup IV' e irinotekandan sonra PH yapılırken portal venden rKİ-MKH uygulandı. Hepatektomiden 72 saat sonra hayvanlar sakrifiye edildi. Histopatoloji ve ELISA tayini için karaciğer örneği; AST, ALT ve albümin ölçümü için kan örneği alındı. Sıçanların vücut ve karaciğer ağırlıkları kayıt edildi. İstatiksel olarak anlamlı sonuçlara bakıldığında irinotekan; ishal, kilo kaybı, remnant karaciğer ağırlığında azalma, HGF-EGF düzeyinde azalma, AST-ALT artışı, albüminde düşüş, belirgin portal inflamasyon, vasküler konjesyon ve karyolizise neden olmuştur. Bu bulgular irinotekanın GİS mukoziti ve hepatotoksik etkilerini doğrulamaktadır. rKİ-MKH tedavisine bağlı gözlenen iyileşmeler ise; HGF, EGF, albumin düzeylerinde artış, karyolizis, vasküler konjesyon, portal inflamasyon, nekrotik hücre oranlarında azalma ve binükleer hücre, mitoz bölünme oranlarındaki artıştır. Bu sonuçlar rKİ MKH' lerin, irinotekan ile hasarlanmış karaciğer dokusunda rejeneratif tedavide iyi bir malzeme kaynağı olarak kullanılabileceğini düşündürmektedir. Kök hücrelerin rejenerasyonu kolaylaştırma yeteneği büyüme faktörlerinin uyarılması ile açıklanabilir. MKH tedavilerinin güvenle klinik pratikte kullanılabilmesi için özgün etkilerinin daha ileri çalışmalar ile araştırılması gereklidir. Anahtar Kelimeler: İrinotekan, Steatohepatit, Rejenerasyon, Mezenkimal kök hücre.