İş güvencesizliği, iş yerinde görünürde var olma (presenteeism) ve iş yaşam dengesinin etkileşimi: İş yerinde görünürde var olmayla ilgili bir ölçek geliştirme çalışması ve konuya ilişkin bir araştırma

Çalışanların iş güvencesizliği algılarının iş yerinde görünürde var olma (presenteeism) davranışları üzerindeki etkisinin incelenmesi ve çalışanların iş güvencesizliği algılarının iş yerinde görünürde var olma davranışlarına etkisinde iş-yaşam dengesinin aracı rolünün belirlenmesine yönelik yürütülen bu tez çalışmasında öncelikle iş güvencesi ve iş güvencesizliği kavramları ele alınmıştır. Sonra günümüzde sıklıkla araştırmalara konu olan iş yerinde görünürde var olma kavramı açıklanmıştır. Son olarak araştırmanın diğer bir değişkeni iş-yaşam dengesi kavramı tanımlanmıştır. İş yerinde görünürde var olma-presenteeism kavramının ölçümü ve Ulusal yazındaki Türkçe karşılığı konusunda henüz tam bir fikir birliğine varılmamıştır. Bu bağlamda araştırmada presenteeism kavramının "İş yerinde görünürde var olma" şeklinde kullanılmasına karar verilmiştir. Ayrıca çalışmayı iş yerinde görünürde var olma ölçeğinin geliştirilmesi takip etmektedir. Ölçek geliştirme sırasında öncelikle ilgili literatür taranmış ve iş yerinde görünürde var olma kavramını ölçmeye aday sorular oluşturulmuştur. Nicel verilerin nitel veriler ile desteklenmesi amacı ile ölçme aracı geliştirilirken odak grup görüşmeleri yapılmıştır. Odak grup görüşmelerinden elde edilen veriler içerik analizine tabi tutularak araştırma soruları oluşturulmuştur. Araştırma sorularına son hali verildikten sonra ölçek toplamda 400 kişiye ulaştırılmıştır. Elde edilen veriler ile keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizi yapılmış ve sonuç olarak 18 maddelik bir iş yerinde görünürde var olma ölçeği oluşturulmuştur. Çalışmanın son bölümünde, çalışanların iş güvencesizliği algılarının iş yerinde görünürde var olma üzerindeki etkisinde iş-yaşam dengesinin aracı rolünün belirlenmesi amacıyla Beylikdüzü Organize Sanayi bölgesindeki işletmelerde, mavi ve beyaz yakalı çalışanlar ile yapılan araştırma sonuçları yer almaktadır. Araştırma verileri, iş güvencesizliği algısı, iş-yaşam dengesi ve iş yerinde görünürde var olma seviyelerinin belirlenmesi amacıyla hazırlanan anket formları aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde faktör analizi, t testi, pearson korelasyon analizi ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda çalışanların iş güvencesizliği algılarının iş-yaşam dengesi ve iş yerinde görünürde var olma ile ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca iş güvencesizliği algısının iş yerinde görünürde var olma davranışını istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak iş güvencesizliği algısının iş yerinde görünürde var olma davranışına etkisinde iş yaşam dengesinin kısmi aracılık rolü olduğu görülmüştür.