İş sözleşmesi yapma özgürlüğünün sınırlandırılması

Hukuk düzeni bireylere istedikleri biçimde hukuki işlemler kurmak, değiştirmek ve ortadan kaldırmak hakkını vermiştir. Bireylere tanınan bu hakka ?sözleşme özgürlüğü? denir. Gerek Anayasanın 48'inci maddesi ile gerekse Borçlar Kanunu'nun 19'uncu ve 20'inci maddeleri ile sözleşme özgürlüğü güvence altına alınmış ve sınırları belirtilmiştir. İş hukuku alanında sözleşme özgürlüğü ise iş sözleşmesi yapma özgürlüğü şeklinde ortaya çıkar. Kural böyle olmakla beraber iş sözleşmesi yapma özgürlüğünün bazı durumlarda sınırlandırıldığını görmekteyiz. Bu sınırlandırma yapılırken ahlâki ve sosyal nedenlerle, çalışanların korunması ve toplumun yararı amaçlanmıştır. İş sözleşmesi yapma özgürlüğünün sınırlandırılması, bazen iş sözleşmesi yapma zorunluluğu şeklinde, bazen de iş sözleşmesi yapma yasağı şeklinde ortaya çıkar. İş sözleşmesi yapma zorunluluğu ilk kez bir işyerine alınan bazı işçiler için söz konusu olabileceği gibi, çeşitli nedenlerden ötürü işten ayrılan veya çıkartılan işçilerin tekrar işe alınmaları şeklinde de olabilir. Öte yandan, İş sözleşmesi yapma yasakları ise, İş hukuku'nun bazı özellikleri olan işçi gruplarının çalıştırılmalarını yasaklaması veya belli işlerde ve belli şartlarda çalıştırılmalarına izin vermesi şeklinde ortaya çıkmıştır. Söz konusu bu zorunluluklar ve yasaklar çerçevesinde işverenin de kanundan doğan bu yükümlülüğünü yerine getirmemesi durumunda karşılaşacağı bazı yaptırımlar mevcuttur. Bu proje kapsamında, İş sözleşmesi yapma özgürlüğünün sınırları ve bu sınırlara uyulmaması durumunda karşılaşılacak yaptırımlar üzerine bir uygulama yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sözleşme, Sözleşme Özgürlüğü, İş Sözleşmesi Yapma Zorunlulukları, İş sözleşmesi Yapma Yasakları, İşverenin Yükümlülükleri