İsâmüddîn el-İsferâyînî'nin Mîzânü'l-Edeb adlı eserinin sarf bölümünün incelenmesi

Bu çalışma, giriş, iki bölüm ve sonuç kısmından oluşmaktadır. Giriş bölümünde, çalışmanın konusu, önemi, amacı, kapsamı, yöntemi ve kaynakları hakkında bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde, Arap Dili ve Belâgatında önemli bir isim olan İsâmüddin el-İsferâyînî'nin hayatı, eserleri ve ilmî şahsiyeti kısaca değerlendirilmiştir. İkinci bölümde ise Mîzânü'l-Edeb adlı eserin sarf bölümü içerik ve konuları işleyiş biçimi bakımından incelenmiştir. Bu bölümde, eserde ele alınan sarf kuralları ve tanımlar irdelenmiş, Bu eser de zikredilen bir kuralın ispatı için Kur'ân-ı Kerîm âyetleri şâhid olarak getirilmiş ve bunların istişhâd olarak getirilme konuları açıklanmıştır. Aynı şekilde, sözlük kullanılmadan, anlamı ve kalıbı zor anlaşılabilen örneklerin anlamları verilmiştir. İsâmüddin el-İsferâyînî'nin Mîzânü'l-Edeb adlı eserin sarf bölümünde de ele aldığı sarf konuları, istişhâd yöntemi ve tartışmalı meseleler incelenmiş; müellifin konudaki görüşü belirtilmiş ve karşılaştırmalar yapılmıştır. Mîzânü'l-Edeb adlı eserin, sarf ilmini neredeyse tüm konularını veciz bir üslûp ile ele alması, sarf kısmında ele aldığı konu ve hükümleri basit örneklerle izah etmesi ve ihtilaflara az yer vermesi özelliklerinden bu eserin sarf alanında kaynak olarak kullanılabilecek ve faydalanılabilecek önemli bir eser olduğu anlaşılmıştır. Sonuç kısmında ise İsâmüddin'nin Mîzânü'l-Edeb adlı eserinde sarf ilmine ait görüşleri temel alınarak hazırlanan bu çalışmada ulaşılan sonuçlar ele alınmıştır.