Essays on non-cooperative inventory games

Bu tezde işbirlikçii olmayan ortak tedarik oyunları ve asimetrik bilgi altında gazete satıcısı duopolisini de içeren değişik rekabetçi envanter oyunları incelenmektedir. Birinci bölüm girişi ve araştırmanın ardındaki motivasyonu içermektedir. İkinci bölüm bu tezde kullanılmış Nash dengesi, Bayes Nash dengesi ve mekanizma tasarımı gibi bir takım ekonomik konuların kısa bir özetini kapsamaktadır.Üçüncü bölümde ekonomik sipariş miktarına benzer bir modelde birden çok firmanın işbirlikçi olmayan ortak tedarik oyunu incelenmektedir. Her firma siparişini kendi başına mı vereceğine yoksa ortak tedariğe mi katılacağına ve ortak tedariğe katılırsa tedarik için ne kadar katkıda bulunacağına karar vermektedir. Ortak tedarik çevrim süresi bir aracı tarafından verilen katkılarla finanse edilebilecek en düşük çevrim süresi olarak belirlenmektedir. Bu oyun için iki farklı model incelenmektedir: tek aşamalı modelde katılma ve katkı miktarı kararları bir arada verilirken, iki aşamalı modelde katılan firmalar ilk aşamada belirlenip ikinci aşamada ortak tedariğe katılan firmalar katkı miktarlarını açıklamaktadır. Bu iki model için de firmaların Nash dengesi altındaki davranışları ve maliyetleri bulunmuştur.Dördüncü bölümde bir önceki bölümde bulunan bireysel katkı miktarı oyununun asimetrik bilgi içeren bir modeli incelenmektedir. Her firma sadece diğer firmalara ait uyarlanmış talep hızlarının (Talep hızı ile envanter maliyet hızının çarpımı) olasılıksal bir dağılımını bilmektedir. Asimetrik bilgi altındaki bu modelde yalın stratejili Nash dengesinin varlığı gösterilmiş ve bu denge için gerekli olan şartlar verilmiştir. Ayrıca, bilgi asimetrisinin toplam katkı miktarı, ortak çevrim süresi ve toplam maliyetlerin beklenen ve ara değerleri üzerine etkilerini iincelemek için sayısal bir çalışma yapılmıştır.Beşinci bölümde üç aşamalı bir işbirlikçi olmayan ortak tedarik oyunu incelenmektedir. Bu modelde aracının da karar verici olduğu varsayılmaktadır. Birinci aşamada her firma sipariş için katkı miktarını açıklamaktadır. İkinci aşamada verilen katkı miktarları doğrultusunda aracı firmalara servis sağlayacağı ortak çevrim süresini belirlemektedir. Üçüncü aşamada ise verilen çevrim süresine bakan firmalar bu çevrim süresiyle ortak tedarikten mi faydalanacaklarına yoksa ekonomik sipariş miktarı altındaki maliyetle bağımsız mı hareket edeceklerine karar vermektedir. Bu oyunda her aşama ayrı ayrı analiz edilip kusursuz altoyun dengesi için gerekli şartlar verilmiştir. Ayrıca dengenin eşsiz olmadığı gösterilmiştir. En verimli çevrim süresi dengede oluşabilecek çevrim sürelerinin en düşüğü ve en yükseğinin arasında kalsa da dengede bu süreye ulaşılıp ulaşılamayacağı oyunun parametrelerine bağlıdır. Bütün firmaların özdeş olduğu durumda en verimli çevrim süresinin dengenin bir sonucu olup olmadığı sadece oyundaki firma sayısına bağlı olup diğer parametrelerden bağımsızdır.Altıncı bölümde firmaların rapor ettiğii uyarlanmış talep hızlarına bağlı olarak ortak tedarik maliyetlerini paylaştıracak bir mekanizma bulmaya yoğunlaşılmıştır. Öncelikle verimlilik, caziplik, bireysel rasyonellik ve denk bütçeyi sağlayan direk bir mekanizmanın mümkün olmadığı gösterilmiş, sonrasında ise birinci parametresi ortak tedarik frekansını ikinci parametresi ise sipariş maliyetlerinin firma raporlarına göre paylaştırılmasını sağlayan iki parametreli genel bir mekanizma önerilmiştir. Bu mekanizmada maliyet paylaşımını kontrol eden parametrenin sıfır olmadığı durumlarda verimliliğin sağlanamayacağı gösterilmiştir. İki parametrenin de eşit olduğu durumda (tek parametreli bir mekanizma) dengedeki paylaşım seviyeleri ve bunlara karşılık gelen toplam maliyet bulunmuş ve ayrıca bu parametrenin dengedeki firma davranışlarına olan etkisi incelenmiştir.Yedinci bölümde asimetrik bilgi altındaki gazete satıcısı duopolisi problemi incelenmektedir. Öncelikle toplam pazar talebi iki firma arasında paylaştırıldıktan sonra firmaların karşılayamadıkları talepleri rakip firmaya atanmaktadır. Bu model için yalın stratejili Nash dengesinin varlığı ve eşsiz olduğu gösterilmiş ve dengenin yapısı karakterize edilmiştir. Denge koşullarının özyinelemeli yapısı dengedeki sipariş miktarlarının kolayca hesaplanmasını sağlamaktadır. Stratejik etkileşimlerin varlığı tekel bir firma gibi hareket eden en yüksek birim maliyete sahip firma tipi dışındaki bütün firma tiplerini daha fazla sipariş vermeye teşvik etmektedir. Bunun bir sonucu olarak, rekabet endüstride daha yüksek toplam envanter miktarlarına sebep olmaktadır. Bir firmanın dengedeki sipariş miktarı toplam talepteki olasılıksal artışla ve kendine verilen baslangıç market payındaki artışla yükselmektedir. Son olarak tekbiçimli dağılım ve doğrusal market talebi paylaşımı altında Nash dengesinin tam karakterizasyonu, karşılık gelen maliyetler ve model parametrelerinin maliyetler ve sipariş miktarları üzerine etkileri verilmiştir.