Işık kirliliğinin uydu ve yer tabanlı verilerle analizi: Antalya ölçeği

Bu tez, ışık emisyonlarının ve etkilerinin kapsamlı bir değerlendirmesini sunmak için hem uydu hem de yer tabanlı verileri kullanarak Antalya, Türkiye'deki ışık kirliliğini araştırmaktadır. Araştırma, TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi'ndeki Gökyüzü Kalitesi Ölçer (SQM) ve NASA'nın VIIRS Black Marble veri setlerinden elde edilen ölçümleri birleştirerek bölge için ışık kirliliği çalışmalarındaki önemli bir boşluğu ele almaktadır. Çalışma, 2012'den 2023'e kadar ışık kirliliği eğilimlerini ölçmeyi, yapay aydınlatmadan kaynaklanan enerji kaybını değerlendirmeyi ve PM2,5 konsantrasyonları ile ışık parlaklığı arasındaki korelasyonları incelemeyi amaçlamaktadır. Yöntemler, doğruluk ve karşılaştırılabilirliği sağlamak için özel aylık ve yıllık kompozitler içermekte, bulut örtüsünü ve piksel kalitesini yönetmek için dikkatli bir ön işleme tabi tutularak hassas parlaklık değerleri elde edilmektedir. Bulgular, Antalya'nın ilçelerinde, özellikle de kentsel gelişmelerin çevresinde ışık parlaklığında önemli bir artış olduğunu ve ışık emisyonlarının on yıl boyunca önemli bir düşüş göstermediğini ortaya koymaktadır. Işık kirliliği nedeniyle uzaya giden toplam enerji kaybının 2023 yılında Türkiye'nin toplam enerji tüketiminin %0,256'sına denk geleceği tahmin edilmektedir. Korelasyon analizi, ışık parlaklığı ölçümleri ile PM2,5 konsantrasyonları arasında önemli bir bağlantı olmadığını ortaya koymaktadır; bu da partikül maddenin ışık kirliliği üzerindeki etkisinin bölgedeki diğer faktörler tarafından sınırlandırılmış veya bastırılmış olabileceğini düşündürmektedir. Bu tez, Antalya'nın ışık kirliliği dinamikleri hakkında çevre politikası ve kentsel planlama için değerli temel bilgiler sunmaktadır. Gelecekteki araştırmalar, bu tezde kabul edilen sınırlamaları ele alırken, genişletilmiş yer tabanlı izleme ve biyolojik veya kentsel etkilere odaklanmalıdır.