İslamiyet öncesi Türk destanlarında "Vatan" ve "Bağımsızlık" anlayışı

Türkler eski çağlardan beri yaşadıkları topraklara kutsiyet vermişlerdir. Türkler tabiat varlıklarına inandıkları için yer-su kültü onların inançları arasında yer almıştır. Yer-su kültü ile yerin, toprağın, ağacın, ormanın ve taşın ruhu olduğu düşünülmüş ve bu varlıklar kutsal olarak görülmüştür. Göktürkler dönemiyle birlikte yer-su kültü gelişerek vatan anlayışına dönüşmüştür. İslam öncesi Türk devletlerinin başkenti olan Ötüken'e bağlılıkları ve buradan ayrılmama düşünceleri onların vatan anlayışının en belirgin göstergesidir. Orhun Abidelerinde Türklerin Ötüken'de oturdukları zaman varlıklarının devam edeceği ve devletlerinin sonsuza kadar yaşayacağından bahsedilmektedir. Tanrı'nın Türkleri dünyayı yönetmek için gönderdiği fikrini benimseyen Türkler bütün evreni vatanları olarak görmüş ve bu uğurda fetihler yapmışlardır. Türklerin karakterinin bir parçası olan bağımsızlık anlayışı onların mücadeleci olmasını sağlamıştır. Bağımsızlıkları için savaşmaktan hiç çekinmemişlerdir. Ancak bağımsızlıklarını kaybetme tehlikesine düştüklerinde vatanlarını terk etmek zorunda kalmışlardır. Türklerin vatan ve bağımsızlık anlayışları Türk destanlarında görülmektedir. Destan kahramanları vatanları için sefere çıkmış ve yeni yurtlarda hâkimiyet kurmak için mücadele etmişlerdir. Alp Er Tonga ve Oğuz Kağan efsanevi Türk hakanlarıdır. Özellikle bu iki hakanın tanınmışlığı onların vatanlarına bağlılıkları ile ilgilidir diyebiliriz.