İşletmelerde etkin disiplin sisteminin oluşturulması

Disiplin çalışanların örgütsel kural, düzenleme, politika ve normlardan sapmalarını engelleyen ve düzelten eylemleri kapsar. Disiplin kavramı cezayı çağrıştırmakla birlikte, ceza uygulamasından ibaret değildir, probleme, işgörene ve duruma göre farklılık gösterir. Disiplinin temel amacı işgörenin işletmenin performans standartlarına uygun olarak davranmasını sağlamaktır. İşgören için gereklerini yerine getirmede başarısız olduğunda disiplin eylemi ile karşı karşıya kain*. Bekleneni yerine getirmedeki başarısızlık doğrudan doğruya işgörenin yapmakta olduğu işlerle ilgili olabileceği gibi, kural ve düzenlemelerle de ilgili olabilir. Disiplinin ikinci amacı işgören-yönetici arasında karşılıklı saygı ve güven ortamını oluşturmak ve sürdürmektir. Yanlış uygulandığında disiplin düşük moral, kızgınlık ve yönetici -işgören kutuplaşması gibi problemlere yol açar. Bu gibi durumlarda işgörenin davranışlarmdaki gelişmeler kısa ömürlü olacak ve yönetici işgöreni kısa zamanda tekrar disiplin etme ihtiyacı duyacaktır. Bu sebeple disiplin uygulamaları yalnızca davranışı düzeltmekle kalmamalı, olumlu yönetici işgören ilişkileri ile, ortaya çıkabilecek problemleri en aza indirmelidir. Disiplin uygulamaları zaman içerisinde örgüt yapılan ve yönetim biçimlerindeki gelişmelere paralel olarak farklılık göstermiştir. Bu uygulamalardan ilki aykırı davranışta bulunanların cezalandırıldığı üyelerin itaat ve boyun eğmeye zorlandığı olumsuz yaklaşımdır. Özellikle 1930 lu yıllarda oldukça yaygın olarak kabul gören yaklaşıma, sendikal hareketlerle birlikte bazı düzenlemeler getirilmiş, değişen işgören değerleri bu düzenlemeleri sürekli kılmıştır. Olumsuz disiplin yaklaşımının en büyük eksikliği, işgörenlerin cezadan kaçınabilecek kadar çalışmasına, yönetime olumsuz tavır almasına, sisteme zarar vermek için fırsat kollamasına yol açmasıdır. Bu yaklaşım maksimum örgüt etkinliği için gerekli olan davranış ve işbirliğini sağlamaz.Diğer yaklaşım insanların kural ve düzenlemelere gönüllü uymaları ve itaat etmelerini sağlamayı amaçlar. İşgörenler itaatsizliğin sonuçlarından korktukları için değil, inandıkları gerekli buldukları için kurallara uygun davranırlar. Disiplinin bu şekli olumlu yaklaşım olarak adlandırılır. Disiplin çoğunlukla olumlu ve yapıcı şekilde ele alınır. İşgörenlere yanlış yaptıkları davranışlar hakkında bilgi verir. Performanslarım geliştirme konusunda tavsiye ve yardımda bulunur. Bu yöntem de disiplin ve danışmanlık yalan ilişki içersindedir. Yaklaşımın hiç bir aşamasında ceza tehditi ön plana çıkmaz. Yöneticiler çalışanları davranış değişikliğine zorlamak yerine, onların istenmeyen davranışa neden olan problemlerini çözmelerinde yardımcı olmaya çalışır. Olumlu disiplin sisteminin uygulanması ile birlikte işletmelerde işten çıkarma sonrası başarılı tazminat taleplerinde düşüş, devamsızlıklarda azalma, şikayetlerde düşme ve tarafsız hakem kurula yapılan başvurularda azalma gibi sonuçlar gözlenmiştir.