İsmail Habib Sevük'ün Türk Teceddüd Edebiyatı Tarihi'nde ulusal edebiyat tarihi yazımı

Bu tez, İsmail Habib Sevük'ün Türk Teceddüd Edebiyatı Tarihi'ne odaklanarak bu eseri ulusal edebiyat tarihi yazımı kavramsallaştırması üzerinden incelemektedir. Ulus inşasıyla edebiyatın ilişkisini gözler önüne sererek ulus devletin kurulmasıyla modern edebiyat tarihi yazımının ortaya çıkışındaki bağlantıyı göstermektedir. Bu doğrultuda Türk Teceddüd Edebiyatı Tarihi de Cumhuriyet Dönemi ideolojisi, millî kimlik inşası ve milliyetçilikle yakından ilişkilidir. Bu çalışma Sevük'ün milliyetçi bir ideoloji doğrultusunda ulusal modele dayalı, anlatısal ve teleolojik bir edebiyat tarihi inşa ettiğini ortaya koymaktadır. Sevük, eserinde tekil, homojen bir Türk ulusunun tarihsel serüveniyle onun edebiyatının gelişiminin paralelliğini göstermeye çalışır. Bu tez, Sevük'ün Türk edebiyatının kökenlerini çok eski ve belirsiz bir Türk geçmişine dayandırarak buradan itibaren millî edebiyat amacına doğru çizgisel olarak ilerleyen bir edebiyat tarihi anlatısı inşa ettiğini gösterir. Ulusal edebiyat tarihi serüveninde halk edebiyatı yüceltilirken Osmanlı edebiyatı addedilen divan edebiyatı tasfiye edilir. Modernleşme ve ulusallaşma yolunda Tanzimat'tan itibaren başlayan değişim ve dönüşümlerin edebiyattaki yansımasını eserin odağında yer alan Teceddüd Devri oluşturur. Bu tez, yeni edebiyatın ilk iki dönemi olan Tanzimat ve Servet-i Fünun edebiyatlarının da ulusal bir edebiyat idealine göre konumlandırdığını iddia etmektedir. Millî cereyan edebiyatı diye adlandırılan son dönem ise hem tüm bir Türk edebiyatının hem de teceddüd edebiyatının amacı ve vardığı nihai noktadır.