ISO 9000 kalite belgesinin yönetimde verimlilik üzerine etkisi: Elektrik, elektronik ve telekomünikasyon sektöründe bir çalışma

ÖZET Günümüzde hemen her alanda karşımıza çıkan kalite, toplam kalite, toplam kalite yönetimi, kalite kontrol ve ISO 9000 kalite belgeleri kavramları, toplumumuzun büyük bir çoğunluğunun telaffuz ettiği terimler haline gelmiştir. ISO 9000, herhangi bir kurumun müşteri, mevcut yasal mevzuat ve kurumun kendi şartlarını karşılamaktaki yeterliliğini değerlendiren bir kalite yönetim sistemidir. ISO 9000, işletmeye ait tüm faaliyetlerde sürekli iyileştirmeyi esas alan etkin bir kalite yönetim sisteminin kurulması için gerekli minimum şartları tanımlayan rehber niteliğinde bir belgedir. Gündemimizde bir hayli yer kaplayan bu kavramların gerçekte işletmelere kattıkları ve etkileri, hedeflenenler ve elde edilenler özellikle incelenmesi gereken bir noktadır. Bu yüzden de bu çalışmanın amacı; ISO 9000 kalite belgesine sahip, en fazla yenilenen, sürekli güncellenen ve yaşamımızın her alanında yer alan bir sektör olması nedeniyle, elektrik, elektronik ve telekomünikasyon sektöründe faaliyet gösteren işletmelerde ISO 9000 kalite belgelerinin yönetimdeki verimlilik üzerinde ne ölçüde bir etki meydana getirdiğini ortaya koymaktır. Araştırma, ilk üç bölümü konunun kavramsal kısmı ve son kısmı da anket çalışmasından oluşan toplam dört bölümden meydana gelmektedir. Çalışmanın ilk bölümünde kalite düşüncesi, ikinci bölümde kalite güvencesi standartları ve ISO 9000 kalite yönetim sistemi, üçüncü bölümde yönetim ve verimlilik kavramları ayrıntılı bir şekilde incelenmiş; dördüncü ve son bölümde ise ISO 9000 kalite sistem belgesine sahip elektrik, elektronik ve telekomünikasyon sektöründe faaliyet gösteren işletmelere uygulanan yönetimde verimlilik konulu anket çalışması anlatılmıştır. Çalışmanın sonuç181 kısmında ise, alan araştırması sonucu elde edilen veriler genel olarak değerlendirilmiş ve öneriler sunulmuştur. Çalışma sonucunda, ISO 9000 kalite sistem belgelerinin, yönetimdeki verimliliğe etkisini ölçmeye yönelik sorulara verilen cevaplardan, ISO 9000 kalite belgelerinin yönetimdeki verimlilik üzerinde yüksek oranda bir etki meydana getirdiği sonucuna varılmıştır. Yorum ve değerlendirmelerin ışığında, ISO 9000 ve toplam kalite yönetimi uygulama sürecine girmiş ya da girmeyi düşünen kuruluşlara yönelik olarak çeşitli öneriler sunulmuştur.