Isparta koşullarında çörek otu (Nigella sativa l.) genotiplerinin fenolojik agronomik ve kalite özeliklerinin belirlenmesi

Bu çalışma 2016-2017 yılında Isparta ekolojik koşullarında bazı çörek otu genotiplerinin fenolojik, agronomik ve kalite özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmada kullanılan çörek otu genotiplerinden 9 tanesi Nigella sativa, diğeri ise N. damascena türüne ait olmak üzere 10 farklı çörek otu genotipi kullanılmıştır. Deneme, tesadüf blokları deneme desenine göre yürütülmüştür. Çalışmada; bitki boyu (cm), dal sayısı (adet/bitki), kapsül sayısı (adet/bitki), bin tane ağırlığı (g), tohum verimi (kg/da), biyolojik verim (kg/da) gibi agronomik özellikler ile yağ oranı ve yağ asitleri kompozisyonu (%) gibi kalite özellikleri incelenmiştir. Çalışmada çörek otu genotiplerinin iki yıllık ortalamalarını incelediğimizde bitki boyu 34.5-54.0 cm, dal sayısı 3.5-6.2 adet/bitki, kapsül sayısı 4.8-7.1 adet/bitki, 1000 tane ağırlığı 1.7-3.1 g, biyolojik verim 235.3-341.1 kg/da, tohum verimi 36.0-109.9 kg/da, aralıklarında değişmiştir. Çalışmada en yüksek tohum verimleri iki yıl ortalamasına göre Hindistan (109 kg/da) orijinli genotipte elde edilmiş ve bunu Suriye ve Hatay genotipleri izlemiştir. Çörek otunda en fazla bulunan yağ asitleri sırasıyla linoleik, oleik ve palmitik (%42.3-%55.8, %20.1-%26.5, %11.4-%14.7) yağ asitleri olduğu belirlenmiştir. En yüksek linoleik asit oranı Çameli çeşidinden (%55.8) elde edilmiştir. Çalışma sonucunda bölgede kuru koşullarda Hatay, Suriye ve Hindistan orijinli erkenci genotiplerin yüksek verim verdiği ve bölgede üreticilerine tavsiye edilebileceği belirlenmiştir.