İspir Çatakkaya köyü mutfak kültürü

Bütün yaşam ünitelerinde olduğu gibi insan hayatının sürdürülebilirliği adına da en temel gereksinimlerden biri yeme-içmedir. İnsanoğlunun bu temel ihtiyacını giderme adına geçmişten bugüne taşıdığı bilgi, birikim, tecrübe temelli edinimlerinin geneli yeme-içme kültürünü oluşturur. Sadece beslenme gereksiniminin ötesinde zamanla etrafında bir dizi, inanma, inanç, uygulama ve pratiği de barındırır hale gelen bu bütünü ise halk mutfak kültürü oluşturur. Halk mutfağı, ana hatları ile ilgili coğrafyadaki insanların günlü, aylık veya sezonluk gıda ihtiyaçlarının hazırlanışından, muhafazasına ve tüketimine kadar olan süreci içine alan süreci içermektedir. Bu durum, ister istemez ilgili bölge halkının sadece yeme – içme kültürünü değil, geçim kaynaklarından sahip oldukları üretim ilişkilerine kadar pek çok unsura da barındırır. Bu doğrultuda, çalışmamız, Doğu Anadolu ile Karadeniz Bölgesi arasında koridor niteliğinde olan ana hatları ile tarım ve hayvancılık ekonomisi üzerine inşa edilmiş bir üretim formuna sahip Erzurum'un İspir İlçesine bağlı Çatakkaya Köyü halk mutfağına özgü verimleri saha temelli çalışma metodolojisi eşliğinde bira araya getirme amacı etrafında şekillenmiştir. Bölgenin genel konumu itibari ile tarımdan ziyade hayvansal üretime daha yatkın olması, ilgili coğrafyanın yeme – içme kültürünü belirleyen en önemli unsur olarak karşımıza çıkmaktadır ki bu durum tüketimi gerçekleştirilen ürünlerin çeşitliliği açısından de belirleyicidir. Uzunca bir süre kapalı toplum hüviyeti taşıyan ilgili coğrafyanın bu niteliği, kültürel korunmuşluğu da bünyesinde taşımakla kültür merkezli çalışmalar açısından kayda değer bir saha olma vasfını bölgeye kazandırmıştır ki bu çalışma ile az da olsa bölge kültürünün tespit edilmesi ve verilerin kayıt altına alınması ön görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Mutfak, kültür, yemek, halk, gelenek