Isırgan otu (Urtica dioica), zeytin yaprağı (Olea europea), ökaliptus (Eucalyptus globulus) ve ökse otu (Viscum album)`nun alloksan ile hiperglisemi edilmiş erkek fareler (Mus musculus)`in kan ve karaciğerlerindeki glikoz seviyelerine etkileri

[V ISIRGAN OTV(Urtica dioica), ZEYTİN YAPRAGI(Olea europea), ÖKALİPTUS(Eucafyptus globulus) VE ÖKSE OTU(Viscum album)'NUN ALLOKSAN ÎLEHİPERGLİSEMİ EDİLMİŞ ERKEK FARELER (Mus musculus)'İN KAN VE KARACİĞERLERİNDEKİ GLİKOZ SEVİYELERİNE ETKİLERİ Yusuf ÖZAY Biyoloji Bölümü, Yüksek Lisans Tezi, 2004 Tez Danışmam: Yrd. Doç.Dr. Vahdettin BAYAZÎT ÖZET Bu araştırmanın amacı okaliptüs ( Eucalyptus globulus ), ısırgan otu (JJrtica dioica), zeytin {Olea europea), ökse otu (Viscum album) ' nun suda hazırlanmış özütlerinin erkek fare ( Mus musculus ) 'in kan ve karaciğerindeki toplam glikoz konsantrasyonlarına etkilerini araştırmaktı. Denemelerde her grup için 10' fare olmak üzere toplam 100 fare test edildi. Farelerin ortalama canlı ağırlıkları 15-34 gr arasındaydı. Fareler, deneme boyunca %17 ham proteinli pelet yemle ad libitum olarak beslenildiler. Farelerin AKŞ'leri glikometre ve organ glikoz konsantrasyonları da spektrofotometre ile hazır kit kullanılarak tayin edildi. Fareleri hiperglisemi yapmak için toplamda her fare için ortalama 0.8 mi serum fizyolojik+alloksan ( 600mg/kg/gün) birer hafta arayla 4 kez intraperitonal (i.p.) olarak enjekte edildi. Alloxan otuzuncu günde AKŞ seviyelerini 349-398 mg/dl ye yükseltti ve bu seviyeler hiperglisemi olarak kabul edildi. Hiperglisemiden hemen sonra bitki özütleri ve glutril 3 'er damla her gün ağız yoluyla verildi ve ikişer gün aralıklar ile toplam sekiz periyotta kan glikoz analizleri yapıldı. Deneme sonunda AKŞ konsantrasyonları sırası ile EG, VA, UD, ÖE ve Glutril alanlarda 75.3 ±3.1, 95.2 ±2.4, 90.9 ±3.9, 93.7 ±2.7 ve 96.3 ±2.3 mg/dl olarak elde edilmiştir.(P<0.001). Karaciğerlerdeki glikoz konsantrasyonları bütün deneme gruplarında diğer organlara kıyasla daha fazla bulunmuştur(P<0.001).Beyin, kalp ve böbrek glikoz konsantrasyonları gruplar arasında fazla bir fark göstermemiştir(P>0.05). Glutril ile test edilen bitkiler organlardaki glikoz konsantrasyonlarını hiperglisemik grublara gore birbirine benzer şekilde düşürmüşlerdir ( P < 0.001). Anahtar Kelimeler : Alloksan, E. globulus, Glikoz, Glutril, O. europea, U. dioica, V. album.