İşsizlik ve büyüme ilişkisi: Türkiye örneği

Günümüzde gelişmiş ve azgelişmiş ülkelerin pek çoğunun karşılaştığı en önemli sorunlardan biri de işsizliktir. Aynı şekilde ekonomik büyüme de her ülkenin makro ekonomi politikası için önemli bir unsurdur. Bu nedenle Reel Gayrisafi Yurtiçi Hâsılanın artışı olarak ifade edilen büyüme oranı ve işgücü seviyesi ile istihdam seviyesi arasındaki fark olarak ifade edilen işsizlik kavramı, ekonomi için çok önemli iki değişken olarak karşımıza çıkmaktadır. Türkiye'de ekonomik büyüme ve işsizlik ilişkisini ortaya koymak amacıyla yapılan bu çalışmada, öncelikle ekonomik büyüme, istihdam ve işsizlik kavramsal açıdan ele alınmış; ardından her üç göstergenin G-20 ülkeleri ve Türkiye'de gösterdiği gelişim seyrine yer verilmiştir. Daha sonra ise büyüme-işsizlik ilişkisi teorik ve ampirik açıdan değerlendirilmiştir. Büyüme ve işsizlik ilişkisi 2005:Q1-2017:Q4 arasındaki dönem için üçer aylık veriler kullanılarak zaman serisine dayalı ekonometrik yöntemlerle analiz edilmiştir. Çalışmanın birinci aşamasında serilerin durağanlıkları birim kök testleriyle sınandıktan sonra iki serinin de düzeyde durağan olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İkinci aşamada sınır testi aracılığıyla ekonomik büyüme ve işsizlik arasında bir eş bütünleşme ilişkisi olduğu saptanmıştır. Üçüncü aşamada ARDL sonuçlarına göre büyüme oranı, işsizlik oranını uzun dönemde negatif yönlü olarak etkilemektedir. Sonuç "Okun Yasası" ile uyumludur. Son olarak, ekonomik büyüme ve işsizlik arasındaki nedensellik ilişkisinin belirlenmesi için Toda-Yomamato nedensellik analizi kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, Türkiye örneğinde ekonomik büyüme ve işsizlik arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğu saptanmıştır. Anahtar Sözcükler: Ekonomik büyüme, İşsizlik, İstihdam, ARDL, Toda-Yomamato.