İstanbul Asya yakasında havadaki mikroplastik parçacık kirliliğinin liken biyoizleme ile araştırılması

Plastiklerin meydana getirdiği mikroplastik parçacıkları nedeniyle hava kirliliği gibi ekolojik sorunlar ortaya çıkmaktadır. Mikroplastik parçacıkları doğaya bırakılan plastik atıkların güneşteki UV ışınlar gibi dış etkenler sonucu meydana gelmektedir. Bu nedenle, liken biyoizleme yöntemi ile, mikroplastiklerin havada ne yoğunlukta bulunmasının bilinmesine gereksinim duyulmaktadır. Bu bilgiler ışığında çalışmamızda, biyoindikatör özellikleri itibariyle dünyada eski zamanlardan beri kullanılan likenlerle mikroplastik parçacıklar araştırılmıştır. İstanbul Asya Yakası Aydos Ormanı, Başıbüyük Ormanı, Kayışdağı Ormanı, Büyükada, Kanlıca Ormanı, Göztepe Tabiat Parkı, Elmasburnu Tabiat Parkı, Şile, Küçük Çamlıca Tepesi, Büyük Çamlıca Tepesi ve Gözdağı Korusu bölgelerinden toplanan Xanthoria parietina liken türü ile havadaki mikroplastik parçacıklarının ATR-FTIR ve floresan mikroskobu tekniklerinin etkinlikleri incelenmiştir. ATR-FTIR tekniği ile aldehit, alken, alkol, amin, eter, hidrokarbon, hidroksit, keton, kükürt dioksit, metil, metilen ve nitrojen dioksit bileşikleri belirlenmiştir. Hidrokarbonlar, aldehitler gibi bileşiklerle mikroplastiklerin kimyasal yapıları belirlenmiştir. Floresan boyama tekniğinde ise liken örnekleri Nile Red floresan boya ile boyanmış ve floresan mikroskobunda incelenmiştir. Elde edilen sonuçlarda İstanbul Asya yakası bölgesindeki havada mikroplastik parçacıkları görsel olarak ve kimyasal içeriklerine göre belirlenmiştir. Xanthoria parietina türü için biyoizleme potansiyelinin de çok yüksek olduğu tespit edilmiştir. Böylece liken biyoizleme yöntemi ile havadaki mikroplastikler gibi organik kirleticilerin de belirlenebilmesine dair bilgiler elde edilmiştir.