İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Jeofizik Enstitüsü'nün kuruluşu ve Türkiye'de jeofizik bilim dalının gelişmesine katkısı (1926-1977)

Bilim tarihinde, birçok bilim dalında modernleşme ve uzmanlaşmanın, literatürde Bilim Devrimi denilen dönem sonrasında başladığı bilinmektedir. Bu bilim dallarından birisi de jeofiziktir. Ancak jeofizik, Yerküre ile ilgilenen jeoloji gibi diğer bilim dallarına göre gelişimini daha geç tamamlamıştır. On dokuzuncu yüzyıl sonu ile birlikte modern jeofizik ortaya çıkmıştır. Yirminci yüzyıl ise hem teorik hem de uygulama anlamında jeofiziğin büyük bir gelişim gösterdiği yüzyıl olarak kayda geçmiştir. Aynı zamanda on dokuzuncu yüzyılın başlangıcından itibaren Avrupa'da ilk Jeofizik Enstitüleri ortaya çıkmıştır. Türkiye'ye bakıldığında ise jeofizik ilk olarak kamu kurumları tarafından uygulanmaya başlanmıştır. Darülfünûn'da ilk defa bir üniversite çatısı altında Jeofizik dersleri eğitim programına dahil edilmiştir. Araştırmanın kurumsallaşması ise İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi'nin 1948 yılından itibaren bir Jeofizik Enstitüsü kurmaya karar vermesi ile görülür. Tezimizde Jeofizik konusunda Türkiye'de bir üniversite çatısı altında eğitim ve araştırma yapmak için neden müstakil olarak bir enstitünün kurulduğunun gerekçesine yanıt aranmak istenmiştir. Bu çerçevede, Jeofizik Enstitüsü'nün kuruluşunun altında yatan nedenler, enstitünün teşekkülü neticesinde ne gibi amaçlara ulaşılmak istendiği, işlevi ve faaliyet alanlarının neler olduğu, enstitü mezunlarının çalışma sahaları, enstitüde yetiştirilen öğrenciler tarafından yapılan lisansüstü çalışmalar ile İstanbul Üniversitesi'nde jeofizik alanına yapılmış katkılar belirlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca Jeofizik Enstitüsü'nde görev alan yerli ve yabancı direktörler ve öğretim üyeleri ile yurtdışından davet edilen uzmanların yaşam öyküleri, faaliyet alanlarının hangi konular üzerine yoğunlaştığı, enstitüde verilen dersler, enstitüye satın alınan kitaplar, mecmualar ve aletler konu edilmiştir.