İstifçi obsesif kompulsif bozukluk hastaları ile istifçi olmayan obsesif kompulsif bozukluk hastalarının yürütücü işlevler açısından sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması

Amaç: Bu araştırma, istifçi Obsesif Kompulsif Bozukluk, istifçi olmayan Obsesif Kompulsif Bozukluk ve sağlıklı kontrol gruplarını; komorbidite, depresif ve anksiyete semptomları, dürtüsellik seviyeleri ve yürütücü işlevler açısından karşılaştırarak, bu alanda yapılmış az sayıda çalışmayı genişletmeyi ve istifçiliğin bilişsel-klinik özelliklerini daha ayrıntılı değerlendirmeyi hedeflemektedir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya 29 istifçi Obsesif Kompulsif Bozukluk, 29 istifçi olmayan Obsesif Kompulsif Bozukluk ve 30 sağlıklı birey katılmıştır. Katılımcılara DSM Bozuklukları İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme (SCID-I), Biriktiricilik Değerlendirme Ölçeği, Yale Brown Obsesif Kompulsif Ölçeği, Biriktirme Envanteri-Gözden Geçirilmiş Form, Beck Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği, Barratt Dürtüsellik Ölçeği uygulanmıştır. Ayrıca sayı dizisi testi, iz sürme testi, Stroop testi, Wisconsin Kart Eşleme Testi, İstanbul Beş Küp Planlama Kulesi Testi ve Iowa Kumar Testi uygulanmıştır. Elde edilen veriler istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmada, İstifçi Obsesif Kompulsif Bozukluk ve Obsesif Kompulsif Bozukluk grupları hastalık şiddeti (p=0,786) ve depresyon düzeyleri (p>0,05) açısından benzer bulunmuştur. Ancak, anksiyete düzeyleri açısından İstifçi Obsesif Kompulsif Bozukluk grubunun puanları anlamlı seviyede daha yüksek bulunurken (p<0,05), bu grupta yaşam boyu psikiyatrik tanı alma oranı da anlamlı olarak daha yüksekti (p=0,018). Nöropsikolojik test performansları açısından iki grup birbirine benzer gelmiştir (p>0,05). Hasta grupları, bilişsel esneklik ve karar verme testlerinde sağlıklı kontrol grubuna göre daha düşük performans göstermiştir (p<0,05). Yanıt inhibisyonu ve planlama becerileri açısından üç grup arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). İşlem hızı bakımından İstifçi Obsesif Kompulsif Bozukluk grubu diğer iki grup ile benzer performans göstermiştir (p>0,05); ancak Obsesif Kompulsif Bozukluk grubu sağlıklı kontrollerden daha düşük puan almıştır (p<0,05). Ayrıca, İstifçi Obsesif Kompulsif Bozukluk grubunun dürtüsellik düzeyi diğer iki gruba göre daha yüksek bulunmuş (p<0,05) ve istifçilik ile dürtüsellik arasında anlamlı pozitif korelasyonlar saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Bu araştırma İstifçi Obsesif Kompulsif Bozukluk hastalarında dikkatsizlik ve dürtüsellik seviyelerinin yüksek olmasını vurgulamakta ve bu hasta grubunda kullanılacak farmakolojik tedavilere ilişkin daha fazla araştırma yapılması gerektiğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Dürtüsellik, İstifçilik, Obsesif Kompulsif Bozukluk, Yürütücü İşlevler