İstinat duvarlarının deprem sırasında davranışı

Zeminlerin tutulması geoteknik mühendisliğinin en eski problemlerinden birisidir. stinatduvarlarının üzerine etki eden statik ve dinamik toprak basınçlarının üzerinde ikiyüz yıldanberi çalışılmaktadır. Statik yanal toprak basıncı teorilerinden Coulomb(1776) veRankine(1857) istinat duvarı tasarımlarının temelini oluşturmaktadır. stinat duvarları sismikyüklerin statik koşullara göre beklenenden daha fazla olmasından dolayı göçme riski ilekarşılaşılabilmektedir. Statik koşullarda dahi karmaşık olan istinat duvarlarının üzerineetkiyen toprak basınçlarının büyüklüğü ve dağılımı sismik yüklemeler etkisinde dahakarmaşık bir hal almaktadır. Mevcut sismik tasarım yöntemleri genellikle statik toprak basıncıteorilerinin genişletilmiş versiyonlarıdır. Halen bu tasarım yöntemlerinin doğruluğununaraştırılması ile ilgili çalışmalar devam etmektedir.Bu tezin hazırlanmasının amacı istinat duvarlarının sismik tasarımında kullanılan yarı-statikyöntemlerin irdelenmesi ve istinat duvarlarının deprem sırasında verecekleri tepkilerin vedavranışların araştırılmasıdır. Tezde bölüm 2'de istinat duvarı tipleri ve uygulama alanlarıanlatılmaktadır. Bölüm 3'te istinat duvarlarının üzerine etkiyen yanal toprak basıncı tipleri veyanal toprak basınçlarının hesaplanmasında kullanılan en yaygın yaklaşımlar anlatılmaktadır.Bölüm 4'te istinat duvarlarının üzerine etkiyen kuvvetler bu kuvvetlerin toprak basınçlarındameydana getireceği değişimlere değinilmektedir. Bölüm 5'de ise istinat duvarları içinuygulanılması gereken stabilite tahkikleri anlatılmaktadır. Bölüm 6'da istinat duvarlarınındeprem sırasında gösterebileceği davranışlar ve istinat duvarlarının üzerine etkiyen toprakbasınçlarının yarı-statik yöntemlerle bulunulması sunulmaktadır. Bu bölüm içinde yarı-statikyöntemlerin temelini oluşturan Mononobe-Okabe yöntemi sunulduktan sonra bu yöntemdensonra geliştirilmiş olan diğer yöntemler kronolojik sırasına göre açıklanılmaya çalışılmıştır.Ayrıca istinat duvarlarının tasarlanmasında dikkate alınan kuvvetler dışında, duvarlarınyapacağı deplasmanlar ve duvar tasarımı üzerindeki etkileri açıklanmıştır. Bölüm 7'de iseyarı-statik yöntemlerle birlikte sonlu elemanlar yöntemi ile gerçekleştirilen dinamik davranışanalizi ile yarı-statik yöntemlerden elde edilen sonuçların sonlu elemanlar analizinden eldeedilen sonuçlar ile karşılaştırılması yapılmaktadır.Anahtar Kelimeler: Dayanma yapıları, yanal toprak basınçları, istinat duvarlarınınstabilitesi, ivme katsayısı, yarı-statik yöntemler, sonlu elemanlar yöntemi