Characteristics and chemistry of odors from selected industrial facilties in İzmir

İzmir'de bulunan deponi alanından, atıksu arıtma tesisi ünitelerinden, bir et entegre tesisinden ve Aliağa ilçesindeki petrokimya ve rafineri tesisinden kaynaklanan kokunun seviyeleri olfaktometri (koku konsantrasyonu) ve kokulu gazın kompozisyonu da gaz kromatografisi-kütle spektrometrisi (GC-MS) yöntemiyle bu tez kapsamında incelenmiştir. Ayrıca bir endüstri bölgesi veya yerleşim alanına uzak olan kampus alanından karşılaştırma yapmak için örnekler alınmıştır. Kokulu hava örnekleri özel torbalar kullanılarak alınmıştır. Bu örnekler laboratuvarda adsorban tüpler üzerine konsantre edilmiş ve termal desorber ilaveli gaz kromatografisi-kütle spektrometrisi kullanılarak analizlenmiştir. Yapılan örnek alma ve analizler sonucunda kokulu gazın kompozisyonunda çok sayıda kokulu bileşik tespit edilmiştir. Kokulu gazların kompozisyonunda belirlenen maddeler çeşitli aldehit, keton, halojenli bileşik, aromatik bileşik, uçucu yağ asitleri ve indirgenmiş kükürt bileşiklerini içermektedir. Yapılan istatistik analizler sonucunda koku konsantrasyonları ile kimyasal madde gruplarının konsantrasyonları arasında et entegre tesisi dışındaki tüm kaynaklarda bir ilişkinin olduğu bulunmuştur. Aldehit ve monoaromatik bileşiklerin koku konsantrasyonu en iyi ifade eden gruplar olduğu tespit edilmiştir. Kokuya katkı oranlarına bağlı olarak yapılan değerlendirmede propanal, toluen ve hidrojen sülfürün örnek alınan kentsel ve endüstriyel koku kaynaklarında koku konsantrasyonları içinde en önemli yeri tuttuğu belirlenmiştir. Anahtar sözcükler : koku konsantrasyonu, olfaktometri, uçucu oraganik bileşik, GC-MS, deponi, atıksu arıtma tesisi, et entegre tesisi, koku katkı oranı