İzmir Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezinde Yaşayan Yaşlı Bireylerde Malnütrisyon Durumu ve Yaşam Kalitesinin Belirlenmesi

ÖZ: Bu araştırmada, İzmir Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezinde yaşayan yaşlı bireylerin malnütrisyon durumunu değerlendirilmesi ve bu bireylerin yaşam kalitelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya toplamda 90 yaşlı birey katılmış olup, bunların 49’u (%54,4) kadın, 41’i (%45,6) erkek bireylerden oluşmaktadır. Katılımcıların anket formu ile demografik özellikleri, malnütrisyon riski, yaşam kalitesi ve 3 günlük besin tüketim kayıtları sorgulanmıştır. Bireylerin malnütrisyon durumlarını ve yaşam kalitelerini saptamak amacıyla Mini Nütrisyonel Değerlendirme (MNA) ve Yaşam Kalitesi (SF-36) İndeksi kullanılmıştır. Çalışmaya katılan yaşlı bireylerin MNA değerlendirme puanına göre %87’sinin ‘normal nütrisyonel durum’, %9’unun ‘malnütrisyon olasılığı var’ ve %4’ünün de ‘malnütrisyonlu’ olduğu saptanmıştır. Araştırmaya katılan yaşlı bireylerin cinsiyetlerine göre SF-36 Yaşam Kalitesi ölçeğinin fiziksel rol kısıtlılığı alt ölçeğinden aldıkları puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır (p<0,05). Yaş gruplarına göre SF-36 Yaşam Kalitesi ölçeğinin sosyal işlev ve mental rol alt ölçeğinden aldıkları puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptanmıştır (p<0,05). Araştırmaya katılan evli yaşlı bireylerin, eşi ölmüş yaşlı bireylere göre sosyal işlev ve mental puanlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır(p<0,05). Tanısı konmuş bir kronik hastalığı olan yaşlıların ağrı, genel sağlık algısı ve sosyal işlevden aldıkları puanların kronik bir hastalığı olmayanlara göre daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0,05). Erkek yaşlıların vücut ağırlıkları, beden kütle indeksleri ve üst orta kol çevreleri arttıkça malnütrisyon tarama puanının arttığı gözlemlenmiştir (p<0,05). Erkek yaşlıların enerji, karbonhidrat ve doymuş yağ asidi tüketimleri arttıkça, genel sağlık algısı puanları artmaktadır (p<0,05). Kadın yaşlıların enerji tüketimleri arttıkça, genel sağlık algısı puanları artmaktadır (p<0,05). Kadın yaşlıların karbonhidrat (%) tüketimleri arttıkça, sosyal işlev puanları azalmaktadır (p<0,05). Türkiye Özgü Beslenme Rehberi’ ne göre günlük besin ögeleri alımlarının karşılama durumları erkeklerde %70,73, %60,98, %100’ü, kadınlarda ise %89,80, %67,35, %100’ü sırasıyla enerji, karbonhidrat, protein alımlarının yeterli miktarda olduğu saptanmıştır. Erkeklerin %80,49’u kadın bireylerin ise %83,67’sinin önerilen miktarın üzerinde yağ aldıkları saptanmıştır. Sonuç olarak huzurevindeki yaşlı bireylerin tek başına besin alımlarıyla değil, hem demografik özellikleri hem de sağlık problemleri göz önüne alınarak malnütrisyon ve yaşam kaliteleri arasında ilişki kurulması gerektiği ortaya konmuştur. Anahtar Kelimeler: Yaşlılık, Huzurevi, Beslenme, Malnütrisyon, MNA, SF-36 Yaşam Kalite Ölçeği