İzmir'de suç ve suçlu profili: 1927-1930

Yüksek lisans tezi olarak hazırladığım İzmir'in erken Cumhuriyet döneminde suç coğrafyasını ortaya koymayı amaçlayan bu çalışma, İzmir Büyükşehir Belediyesi Kent Arşivi ve Müzesi bağış kataloglarında bulunan İzmir Suç Defteri'nin transkripsiyonu ve elde edilen bulgulardan oluşan analizleri içermektedir.1920 ve 1930'lu yıllar boyunca hem kentin üçte ikisini yok eden Büyük Yangın'ın yaralarını sarmaya çalışan hem de 1924 mübadelesinin yaratmış olduğu sosyal ekonomik sorunlarla uğraşan İzmir'de suç ve suç olgusuna ilişkin tutulmuş bu defter sayesinde 1920 ve 1930'lar İzmir'inin bir panoraması ortaya çıkmaktadır. Hırsızlık başta olmak üzere yan kesicilik, dolandırıcılık vb. suçların oldukça yoğun bir şekilde görüldüğü bir kent konumundadır.İzmir'de suç ve suç olgusunun mekansal dağılımı; 1920 ve 1930'lu yıllarla günümüz arasında bir paralellik göstermektedir. Suçluların suç mahalleri de geçmişten günümüze ilginç benzerlikler göstermektedir.Suç türleri açısından dağılıma baktığımızda ise en çok hırsızlık suçunun işlendiğini gözlemlemekteyiz. Hırsızlık suçu bugün olduğu gibi geçmişte de yoğun olarak geceleri işlenmiştir. Yine bu konuda Suç Defteri'nden çıkardığımız sonuçlara göre daha 20. yüzyılın başında suçta branşlaşma ve uzmanlık alanlarının olduğunu ortaya koyduk. Örneğin; kasa hırsızları, otel hırsızları, işyeri ve ev hırsızları olmak üzere.Bu çalışmanın günümüz güvenlik sorunlarına ve büyük metropollerde karşımıza çıkan değişik suç ve suçlu türleriyle mücadele etme tekniklerinin geliştirilmesine olumlu katkılar sunacağı aşikardır. Modern anlamda, suç ve suçluyla mücadele etmede analiz yöntemlerinin geliştirilmesi ve toplumsal yapıda suçu ortaya çıkaran olguların önlenmesi için geçmişin verilerinin bilimsel bakış çerçevesinde ele alınması bir zorunluluktur.