İzmir'de yaşayan Karaçay Türkleri'nin müzik kültürü

Toplumları müzikal olarak birbirinden farklı kılan temel özellik geliştirdikleri müzik tarzlarıdır. Kültür kavramının doğası gereği Karaçay müzik kültürü, yakın çevresinde bulunan tüm müzik kültürleriyle bağlantı ve benzerliklere sahiptir. Ancak aynı coğrafyada yaşayan diğer toplumların müziğinden farklı olarak Karaçay müziği bu kültürel benzerliklerin yanı sıra özgünlüğünü de koruyabilmektedir. Araştırmamız; müzikoloji, sosyoloji, antropoloji ve tarih alanlarını kapsayan disiplinlerarası bir bilimsel perspektifle yapılmıştır. Araştırma alanı olarak Karaçay Türkleri'nin yaşadığı illerden biri olan İzmir seçilmiştir. Çalışmada İzmir'de yaşayan Karaçay Türkleri'nin göçleri, kültürleri, müzik ve dansları literatüre, gözlem ve görüşmelere dayalı olarak incelenmiştir. Bu tez çalışmasında konuya uygun birer örnek olarak alınan ve notasıyla verilen müzikal eserlerin analizlerine de yer verilmiştir. Araştırma sonucunda İzmir'de yaşayan Karaçay Türkleri'nin kültürlerini, geleneklerini, müzik ve danslarını nesilden nesile aktarmaya çalıştıkları belirlenmiş ve bunun için yeni yerleşilen coğrafyalarda çeşitli sivil toplum örgütleri kurarak geleneksel birikimlerini yaşatma ve taşımaya çalıştıkları gözlemlenmiştir. Bunu yaparken de dernekler aracılığıyla etkinlikler düzenledikleri tespit edilmiştir. Bununla birlikte Karaçay Türkleri'nin türkü ve danslarının düzenlenen bu etkinliklerde icra edildiği görülmüştür. Öte yandan müzikal eserlerinde ve halk danslarında kullanılan ritmik ve makamsal özelliklere yer verilmiş ve bu unsurların eserlerin temalarıyla uyum içinde oldukları ortaya konulmuştur. Karaçay Türkleri'nin müziğinde kullanılan enstrümanların akordeon, kıl kobuz, sıbızgı gibi enstrümanlar olduğu belirlenmiştir. Karaçay Türkleri'nin danslarının genellikle çiftler ya da gruplar halinde oynandığı ve ritmik adımlarla birlikte hareketli bir şekilde gerçekleştirildiği görülmüştür. Kafkas ritmik yapısını kendine özgü motif yapısı ve çalgılarıyla icrâ ettikleri şeklinde durum tespitine varılmıştır. Anahtar Kelimeler: İzmir, Karaçaylılar, Karaçay Türkleri, Müzik, Kültür