Jean Baudrillard'ın simülasyon kuramı bağlamında bir simülakr olarak tanrı

II. Dünya Savaşı sonrasında Kıta Avrupası, düşünce, bilim, ekonomi ve iktidar alanlarındaki hakimiyetini Atlantik ötesine kaptırmıştır denebilir. Kıta Avrupası'nın hakimiyeti altındaki döneme modern, bundan sonraki döneme de genelde post-modern isimlendirmesi yapılmaktadır. Bu isimlendirme tartışmalı olduğu, bu konuda bir icma oluşmadığı malumdur. Fakat içinde yaşanılan dönem için, gündelik hayattan yola çıkarak rahatça gözlemlenebilir ve ayırt edici yanı olan telematiklerin hakimiyeti baz alınırsa yapay zeka çağı denebilir. Yapay zekanın duraklama evresinden itibaren, bu yapaylığın halleri üzerine çözümleme yapan Jean Baudrillard'ın simülasyon-simülakr kuramı bu tezin ana veri kaynağıdır. Simülakr kavramının seçimi de yapay zeka çağında karşılaşılan problemlerin tartışılması adına kabul edilmiştir. Tezin adındaki tamlamanın tamlayanı olarak Tanrı kavramının seçilmesinin nedeni ise, insanın kendini belirlemede en önemli Öteki'si/Ayna'sı olarak Tanrı'nın icra ettiği varsayılan işlevinden kaynaklanmaktadır. Çalışma, Baudrillard'ın dört düzen olarak belirlediği simülakr düzenini temel almaktadır. Bu dört düzen hakkında onun görüşleri her düzende verilmiş, bölüme başlarken amaç, yöntem bilgisi verilmeye gayret edilmiş bölümün sonunda ise bölümsel sonuç başlığı altında özet ve belge analizi yöntemi kullanılmış; sonuç bölümünde ise genel değerlendirme yapılmıştır. Veriler, genel olarak fenomenolojik ve yapısalcı bakış açısına göre değerlendirilmiştir. Veriler hususunda ise genel itibariyle Baudrillard'a sadık kalınmış ve kitapların tarihselliğine dikkat edilmeye çalışılmıştır. Böylelikle zaman içinde onun görüşlerinin de gelişimini izlenebilme olanağı sunulacağı varsayılmıştır. Baudrillard'ın düşüncesinde, eğer manevi değerler nesneleştirme işlemine tabi tutulduysa istendik doğrultuda anlam değişimine uğrayabilir, bir göstergeye indirgendiğinde ise bir eşdeğerin her daim bulunma olasılığı yüksektir. Bu açıdan Tanrı'nın, simülakrları ortaya çıkıp O'nu simüle edilebiliyorsa ve O'na olan inanç, işaretlere indirgenebiliyorsa Baudrillard'a göre, durumun vahameti tartışılmazdır. Çünkü bu iş gerçekleştiğinde yani Tanrı simüle edildiğinde bütün sistem ivedilikle koskocaman bir simülakra kalbolmaktadır. Baudrillard'a göre, bu husustaki temel etmenlerden biri, insanların görünümlerle idare etme yönündeki meylidir. Neticede ona göre, insanın kendini takas edebileceği bir eşdeğer ve amaç sistemi kalmadığında herhangi bir üslü yapıya ve kurgusal düzensizliğe geçilmektedir. Çalışmadaki verilerden yola çıkılırsa Tanrı için de bu durum geçerli görülmektedir. Mesela kadiri mutlak, iyilik imparatorluğu, her şeyi bilme tanımlamaları, konsillerde karara bağlanan ikona gibi olayların Hıristiyanlık tarihinde Tanrı'nın yerini alan simülakrlar suretiyle bir kurgusal düzensizliğe geçildiği değerlendirmesinde bulunulabilir. Baudrillard'ın düşünce sisteminde gösterge-gösterilen-gösteren-gönderge bağlamında simülasyon döneminde referansın kaybolduğu ileri sürülmektedir. Ayrıca görüntünün hakimiyeti neticesinde simülakrların iktidarı altında yaşanıldığı iddiasından yola çıkılarak anlam kaymasının gündelik hayattaki yansımaları, nedenleri ve işleyişi çalışmada felsefi bakış açısıyla ortaya konmaya çalışılmıştır. Böylelikle Batıda değişen Tanrı mefhumu ortaya dökülmeye çalışılmıştır. Neticede çalışmanın ülkemizde yapılacak yapay zeka, simülasyon, simülakr, sekülerleşme gibi konularda din felsefesi, ilahiyat alanında yapılan çalışmalara ufak bir katkı sağlayacağı umulmaktadır.