Jean Paul Sartre'ın varoluş felsefesinde öteki kavramı

Jean Paul Sartre'ın Varoluş Felsefesinde Öteki KavramıÖZET?Öteki,? Kıta Avrupa felsefesi için çok önemli bir kavramdır. Çünkü yirminci yüzyılın ilkyarısından itibaren sanayi toplumunun aşılmasıyla birlikte ortaya çıkan modern toplumda insanilişkileri daha çok kıvrımlaşmış ve bu kıvrımlaşmayla birlikte oluşan birey ve öteki arasındakiilişkinin boyutlarında da bir takım problemler meydana gelmiştir. Yirminci yüzyılın insansorununu işleyen filozofları ve felsefeleri de çağın koşulları gereğince bu modern toplumdakibirey ve öteki arasındaki ilişkinin boyutlarını bir problem olarak görmüşler ve bu yüzden buproblemin tarihsel olarak felsefi nedenlerini ve sonuçlarını ele almışlardır. Bu bağlamda KıtaAvrupa felsefesinde birey olma sorununu ilk defa yoğun biçimde Nietzsche felsefesinde elealmıştır. Daha sonra Kierkegaard, Heidegger... Sartre felsefelerinde bireyselleşmeye büyük birönem vermişler; insan olmanın veya evet ben yaşıyorum, yaşadım diyebilmenin ölçütünü,kişinin içinde bulunduğu toplumun değerlerinden sıyrılarak kendisine ait otantik bir yaşamoluşturabilmesine bağlı kılmışlardır.Sartre'ın varoluş felsefesinde ise öteki cehennemdir ve öteki, bireyin özgürlüğünetehdittir. Bu tehdidin aşılması da yalnızlaşmak ve bu yalnızlık içinde yaşama dair hiçbir özselgerçekliği kabul etmeden, yeniden varoluşunu oluşturabilmekle olanaklıdır. Bu yüzden varoluşbir olanaktır. Kimin karşısında bir olanaktır? Beni donuklaştıran, sıradan bir nesne durumunadüşüren, benim dünyamı parçalayıp kendi bakışıyla bilincine göre yeniden oluşturan öteki'ninbakışı karşısında. Birey için bu öteki'nin varlığı onun yaşamını oluşturmasında en büyük engelolduğundan bunun aşılması gerekir. Bu aşılma nasıl olanaklı olacaktır? Sartre bu sorununcevabını doğrudan vermez. Fakat romanlarındaki karakterler bunun nasıl aşılacağınıseçimleriyle gösterirler. Bu da otantik bir yaşam kurarak, özgürlük ve sorumluluk bilinciiçerisinde bağlanmayla olanaklı olabilecektir. Tezde öteki ve birey arasındaki çatışmanınfelsefi temelleri, nedenleri, çatışmanın insan yaşamına etkileri Sartre'ın edebiyat ve felsefeeserlerinde kurduğu varoluş felsefesinde öteki kavramı bağlamında bu problemleri nasıl ortayakoyduğu ve nasıl açıkladığı incelenecektir.