Jeoistatistik yöntemler kullanılarak maden rezervlerinin tahmin edilmesi ve haritalanması

Türkiye'de enerji talebi hem ekonomik büyüme hem de nüfus artışı ile her geçen yıl artmakta ve artan yerli kaynak talebinin karşılanması ekonomik açıdan büyük önem taşımaktadır. Türkiye'nin yerli enerji üretimini artırma stratejisi, yenilenebilir kaynakların, nükleer enerjinin ve linyit madenciliğinin geliştirilmesine yönelik planları içermektedir. Bu tez çalışmasında Maden Teknik Arama Genel Müdürlüğü tarafından 1967 – 2012 yılları arasında Kütahya ili Tavşanlı ilçesi Tunçbilek beldesi Ömerler mevkiinde açılmış 252 adet sondaj noktasından yararlanılmaktadır. Yaklaşık 544.5 ha. alana dağılmış bu veriler kullanılarak, bölgede bulunan madenin rezerv tahmini için en uygun jeoistatistiksel yöntemin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, Ordinary, Simple ve Universal Kriging yöntemleri kullanılmıştır. Kriging yöntemlerinde kullanılan teorik variogram modelleri 11 adet variogram modeli kullanılarak elde edilmiştir. Veriler izotropik kabul edilmiştir ve trend etkisi kaldırılarak ve kaldırılmayarak sonuçlar elde edilmiştir. Veriler hem çarpık hem de logaritmik dönüşüm uygulaması ile normal dağılıma yaklaştırılarak variogram hesabında kullanılmıştır. Yukarıda bahsedilen unsurların jeoistatistik tahmin sonuçlarına nasıl etki ettiği elde edilen uygulama sonuçlarına ait istatistiki veriler ile incelenmiştir. Uygulamalar sonucunda maden rezervinin alt ve üst yüzeyi için, trend etkisinin kaldırılmış olduğu çarpık dağılıma sahip verilerin kullanıldığı ve Halo Effect variogram modelinin uygulandığı Ordinary Kriging yönteminin en iyi sonuç veren yöntem olduğu belirlenmiştir. Belirlenen yönteme göre yapılan rezerv tahmininde çalışma alanında yaklaşık 44,097,723 m3 linyit rezervinin varlığı tahmin edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Enterpolasyon, Jeoistatistik, Tenör, Rezerv, Kriging, Variogram, Linyit