John Stuart Mill'de ifade özgürlüğü ve siyasi sistem tartışması

John Stuart Mill klasik liberal düşüncenin ve faydacı felsefenin temel ilkeleri çerçevesinde yetişmiş olmasına rağmen, on sekizinci ve on dokuzuncu yüzyıllarda yaşanan gelişmelerden etkilenerek çok farklı bir felsefi düşünceye ulaşmıştır. Çeşitli düşünce eğilimlerinden beslenerek kendine özgü bir sentez oluşturmaya çalışmışsa da, bıraktığı felsefi miras son derece çelişkili ve bütünlükten uzak olarak görülmektedir. Mill?in kalıcı ününü sağlayan Hürriyet Üstüne eseridir. Gelişmenin ve ilerlemenin özgürlüğe, bireyselliğe ve çeşitliliğe bağlı olduğunu düşünür. Farklılığa ve çoğulculuğa beslediği güçlü inançla, tercih özgürlüğünün ahlâki eylemde bulunma açısından değerine vurgu yapar. Özgürlüğü bir yandan faydacı temelde, kendini gerçekleştirme ve en büyük mutluluk ilkesine ulaşmadaki araçsal rolüyle ele alırken, diğer yandan ahlâki temelde kendinde bir değer olarak kabul etmektedir. Özgürlüğün sınırlarını da kendisiyle özdeşleştirilen zarar ilkesine göre belirlemektedir. Mill, esas itibariyle klasik liberal geleneğin ve negatif özgürlük anlayışının bir temsilcisi olarak görülmekle beraber, hem bireye hem de topluma ahlâki sorumluluk yükleyerek pozitif özgürlük anlayışına doğru kaymıştır. Esas itibariyle bireyci olarak görülen Mill, devletin pozitif müdahalelerine kapı açarak bir tür kolektiviste dönüşmekte, bu nedenle de sosyal demokrasi anlayışının öncüsü ve sosyal liberal olarak tanımlanmaktadır. Mill, kendini radikal bir demokrat olarak tanımlamaktadır. Ancak var olan yanlış demokrasi anlayışının çoğulculuğa dayandığını ve toplumun birey üzerindeki tahakkümüne neden olduğunu söyler. Hazlar arasında niteliksel farklılıkların bulunduğunu düşünen Mill, kendi doğru demokrasi anlayışında şekli siyasi eşitliği kabul etmeyerek eğitime dayalı çoğul oy fikrini benimsemekte, bu nedenle de liberal elitist olarak görülmektedir. Anahtar Kelimeler 1. John Stuart Mill 2. İfade Özgürlüğü 3. Bireysel Özerklik ve Çeşitlilik 4. Zarar İlkesi 5. Faydacılık 6. Sosyal Liberalizm 7. Entelektüel Elitizm