Judith Butler'da feminist söylem ve iktidar

Kadın ile ilgili tartışmaların tarihi çok eskilere dayanır. Biyolojik varlığı, cinsiyeti, toplumsal rolü, vb. konularda tartışmalara konu olan kadın, dönemsel epistemeler çerçevesinde farklı bağlamlarda söze konu edilmiştir. Kadın konusu bir mücaele hareketine evrilene kadar çeşitli aşamalardan geçti. 19. yüzyıldan itibaren ise bu hareket feminizm olarak adlandırıldı. Feminizm tarihsel, toplumsal ve politik bir tartışma olan kadın konusu, eril egemen anlayış karşısında maruz kaldığı her tür eşitsizliğe karşı mücadele eden bir harekettir. Bu çalışmada temel amacımız zengin bir literatür ve içeriğe sahip olan feminizm teorisinin, son dönemdeki en önemli isimlerinden biri olan Amerikalı siyaset felsefecisi ve postmodern feminist anlayışın en önemli temsilcilerinden biri olarak kabul edilen Judith Butler'ın feminizle ilgili görüşlerini ve onun yaklaşımının söylem ve iktidarla olan ilişkisini incelemektir. Çalışmada Butler'ın feminist yaklaşımının diğer yaklaşımlardan ayrı ve farklı olan yönlerine vurgu yapıldı. Ayrıca Butler'ın feminizme yönelik olarak yaptığı çözümlemelerin şekillenmesinde ciddi etkisi olan başta Foucault olmak üzere Beauvoir, Kristeva, Cixuos, Irigaray ve Derrida gibi düşünürlerin bu bağlamdaki görüşlerine yer verildi. Çalışmada cinsiyet/toplumsal cinsiyet, performatif, fallogosantrik ve queer kuramı gibi kavramların Butler'ın feminist düşüncesindeki yeri ve önemi irdelendi. Özellikle de Butler'ın hem cinsiyet hem de toplumsal cinsiyetin birer kurgu ve sonradan ortaya çıktığı tezinin gerekçeleri ayrıntılı olarak incelendi. Çalışmada son olarak queer teorinin oluşturduğu şemsiye metaforunun makro sorunlarla nasıl bir bağlama sahip olduğunun önemi vurgulanarak, Butler'ın klasik bir feminist yaklaşıma neden karşı çıktığının gerekçeleri kritize edilmeye çalışıldı. Anahtar Sözcükler: Feminizm, Butler, queer teori, cinsiyet/toplumsal cinsiyet, erillik, söylem, iktidar, fallogosantrizm, performatiflik