Ka'kâ' B. Amr et-Temîmi ve tarihi kişiliği

Sahâbe, Hz. Peygamber (sav.)'in ifadesiyle insanlık tarihinin en hayırlı neslidir. Hem Kur'an'ın ilk muhatapları olmaları hem de Hz. Peygamber'in vefatından sonra İslâm'ın muhafazası ve tebliği konusunda gayret göstermiş olmaları onları bu kadar değerli kılmıştır. Biz de bu sebeplerden ötürü, hayatı tarihin sayfalarının arasında kapalı kalmış olan Ka'kâ' b. Amr'ın hayatını çalışmayı istedik. Çünkü Ka'kâ' b. Amr, Hz. Peygamber ile birlikte uzun süre birlikte olamasa da O'nu görme şerefine erişmiş ve Müslümanların fetihlerinde pay sahibi olmuştur. Hz. Peygamber (sav.)'in vefatına yakın bir dönemde ortaya çıkan ridde olayları, Halife Hz. Ebû Bekir döneminde Müslümanların karşılaştığı ilk ve en büyük sorun olmuştur. Ka'kâ' b. Amr da bu olaylarda görev alarak tarih sahnesine çıkmıştır. Ka'kâ', Hz. Ebû Bekir döneminde Irak fetihlerine ve akabinde halifenin talimatıyla Hâlid b. Velîd ile birlikte Şam fetihlerine katılmıştır. Ka'kâ' b. Amr, Hz. Ömer döneminde gerçekleşen Şam fetihleri, Irak-İran fetihleri ve Mısır fetihlerinde aktif bir rol oynamıştır. Özellikle İran fetihlerinde Kâdisiye Savaşı'nda savaşın seyrini değiştiren isimlerden biri olmuştur. Ka'kâ' b. Amr, Hz. Osman ve Hz. Ali dönemlerindeki fitne diye adlandırabileceğimiz olaylarda Müslümanların faydasını düşünerek barıştan, birlikten yana olmuştur. Çünkü o, hem isyancıların karşısında durmuş hem de Müslümanların ihtilaflarında Hz. Ali'nin elçisi olarak barışın sağlanması konusunda gayret etmiştir. Genel olarak Hulefâ-yi Râşidîn devrinde Ka'kâ' b. Amr'ın yer aldığı olayları ve fetihleri incelediğimiz bu çalışmamız biyografik bir çalışma niteliğindedir. Anahtar Kelimeler: Ka'kâ' b. Amr, Şam Fetihleri, Irak Fetihleri, Kâdisiye Savaşı, Cemel Olayı