Kablosuz tasarsız ağlar için servis kalitesi tabanlı yeni bir yönlendirme protokolü tasarımı

Kablosuz cihazların çeşitliliği ve herhangi bir merkezi kontrol mekanizması olmadan birbirleri ile iletişim kurma ihtiyacının olması kablosuz tasarsız mobil ağların (Mobile Ad hoc Network - MANET) önemini ortaya koymaktadır. Kablosuz ortamda birbirleriyle iletişim kurabilen ve birbirine doğrudan bağlanan mobil cihazların oluşturduğu ağ olan MANET; özellikle askeri ağlarda, acil durumlarda, afet yardımlarında, kurtarma operasyonlarında, akıllı araçlar ve insansız hava araçlarında yaygın olarak kullanılmaktadır. Ağ içerisinde bulunan kablosuz cihazlar gerektiğinde bir yönlendirici olarak da görev yapmaktadırlar. Bu cihazların birbirleri ile veri transferi yapabilmesi büyük ölçüde haberleşmedeki yönlendirme işlemine bağlıdır. Özellikle çoklu ortam uygulamaları gibi zaman duyarlı verilerin istenilen ihtiyaçlar doğrultusunda başarılı veri akışının sağlanması için servis kalitesi (Quality of Service- QoS) tabanlı yönlendirme protokollerine ihtiyaç duyulmaktadır. MANET'lerde QoS yönlendirme protokolleri tasarlamak için ağ kaynaklarına bağlı sorunlar ve diğer çeşitli teknik zorluklar bulunmaktadır. Günümüze kadar bu alanda birçok QoS tabanlı yönlendirme protokolü çalışması gerçekleştirilmiştir. MANET'lerde ağda bulunan düğümlerin genellikle sınırlı enerji, hesaplama ve depolama kaynakları bulunması nedeniyle düğümler arasında yönlendirme yapmak oldukça zordur. Geleneksel yönlendirme protokolleri en kısa yol veya en az maliyeti göz önünde bulundurmaktadır. Ayrıca kullanılan yol bozulmadığı sürece alternatif yollar aranmamakta veya ikincil bir yedek yol bulundurulmamaktadır. Bu çalışmada, ağda bulunan mobil düğümlerin enerji seviyesini, kapsama alanlarını, konumlarını, hızlarını, hareketlerini ve bağlantı istikrarı gibi servis kalitesini garanti etmeye yönelik parametreleri göz önünde bulundurarak yeni bir yönlendirme protokolü tasarlanmıştır. Geliştirilen protokol ağ simülatörü (Network Simulator - NS-2) altında değişen ağ ve trafik konfigürasyonlarıyla simüle edilmiştir. Ayrıca AODV ve DSDV protokolleri ile ilgili karşılaştırmalar yapılarak performans değerlendirmeleri yapılmıştır. Simülasyon sonuçlarına göre QEAODV protokolü düğümlerin enerji seviyeleri ve bağlantı yaşam sürelerini göz önünde bulundurularak yol seçiminin gerçekleştirilmesi genel ağ performansını olumlu yönde etkilemiştir. Yolların istikrarlı hale gelmesiyle uçtan uca gecikme ve paket kayıpları da büyük oranda azaltılmıştır.