Kaçakçılıkla Mücadele Kanununda düzenlenen suçlara yönelik soruşturmalarda arama ve elkoyma

Koruma tedbirlerinden olan arama ve elkoyma işlemleri, 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında detaylı olarak düzenlenmiştir. 5607 Sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu bakımından ise tanımlamaları net bir şekilde yapılmamakla birlikte Ceza Muhakemesi Kanunu'na atıfta bulunulmuştur. Çalışma kapsamında amaçlanan, Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nda düzenlenen kaçakçılık suçlarına yönelik soruşturmalarda arama ve elkoyma işlemlerine ilişkin usul hükümlerinin hukuki tanımlamaları, kapsamları ve uygulamadaki karşılıklarıyla birlikte değerlendirilerek sorunların çözümüne katkı sağlamaktır. Temel hak ve özgürlükleri kısıtlayıcı mahiyette bulunan arama ve elkoyma işlemlerine ilişkin usul hükümleri çalışmanın ilk bölümünde genel olarak açıklanmıştır. Adli arama ve önleme araması arasındaki farklılıklardan bahsedilerek adli aramanın genel şartlarına değinilmiştir. Arama işlemi ile ilişkili olan yer veya kişilere yönelik olarak düzenlenmiş özel hükümler ele alınmıştır. Arama ve elkoyma işlemlerinin hukuka aykırı yapılması hâli yargı içtihatlarıyla birlikte cezai, hukuki ve tazmin sonuçlarıyla izah edilmiştir. Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na göre yapılan arama işlemi çalışmanın ikinci bölümünü oluşturmaktadır. Eşyanın gümrüklenme işlemine tabi tutulmaksızın ülkeye sokulmaya çalışılması sonucunda kaçakçılık gündeme geldiğinden gümrük kapı ve salonlarında arama yapılırken adli arama kararına gerek olmadığı belirtilmiştir. Uygulamada aramanın yapıldığı yer göz önüne alınarak dikkat edilmesi gereken hususlar izah edilmiştir. Soruşturma sırasında uygulanan arama ve elkoyma işlemlerinin hukuka uygun olması amacıyla konu ve Yargıtay içtihatları ilişkilendirilmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na göre elkoyma işlemi genel olarak anlatılıp karşımıza çıkan alıkoyma kavramı detaylıca izah edilmiştir. Kaçakçılık suçlarının işlenmesi sırasında büyük bir öneme sahip olan "taşıtlara elkonulmasına ilişkin hükümler" ile iletişim ve özel hayatın gizliliğine müdahale eden "postada elkoyma" durumları ele alınmıştır. Elkoyma işleminin muhatabının suçu işlemeyen üçüncü kişiler olması durumunun yargı kararları ile birlikte somut olaylara göre değerlendirilmesi gerektiğinden bahsedilmiştir.