Kaçarlar Dönemi Seyahatnâme yazarlarından Sekine Sultan ve Mihrimah Hanım'ın hac seyahatnâmeleri

Kaçarlar Dönemi özellikle İranlılar ile batı arasında etkileşimin hız kazandığı, modernleşme hareketinin kendisini belirgin olarak gösterdiği bir dönemdir. Baş gösteren gelişmeler seyahatnâme yazım türünün revaç bulmasında da etkili olmuştur. Pek çok seyahatnâmenin yazıldığı Kaçarlar Döneminden halihazırda elimizde farklı coğrafyalara yapılan seyahatlerin yazıya aktarıldığı çok sayıda seyahatnâme mevcuttur. Bu seyahatnâmeler arasında hac seyahatnâmelerinin sayısı dikkat çekicidir. Erkek hacılara ait seyahatnâmelerin yanı sıra kadınlar da seyahatnâme yazımına katılmıştır. Çalışmamızda bu dönemde yaşamış eşraftan iki kadının hac seyahatnâmesi; onların kendilerine, ziyaretlerine ve kültürel konulara dair anlatıları incelenmeye çalışılmıştır. Edebi türler içerisinde kendine has bir literatüre sahip olan seyahatnâme yazım türü kendi geleneği içerisinde benzersiz eserler ortaya koymuştur. Bireysel yazım türünün ürünü olan bu eserler kendi zamanlarına dair birincil bilgi verirler. Kaçarlar Döneminden iki İranlı kadın müellifin anlatılarından, kadın portresi hakkında mülahazalar edinmek mümkün olduğu gibi özellikle Osmanlı tasarrufundaki Atabât şehirleri, hicaz bölgesi ve hac güzergâhına dair birincil izlenimler edinmek mümkündür. Bu bağlamda çalışmamızda konuya dair ön hazırlık olması açısından genel olarak seyahatnâme literatüründen ve Fars edebiyatındaki yerinden; özel olarak Kaçarlar dönemindeki durumundan söz edilmiştir. Bundan sonra çalışmamıza konu edindiğimiz Sekine Sultan ve Mihrimah Hanım'ın hayatları ve eserleri hakkında kendi eserlerinden de istifade ile bilgi verilmiştir. Bu bilgilerden sonra müelliflerin genellikle günü gününe serencamlarını yazdıkları eserlerinden kendileri, yaptıkları ziyaretler, kültürel ve tarihi bağlamdaki aktarımları kompoze edilerek sunulmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Seyahatnâme, Hac Seyahatnâmesi, Kadın seyahatnâme yazarları, Kaçarlar, Sekine Sultan, Mihrimah Hanım.,