Kadavra böbrek dağıtımında değişen yöntemlerin hasta ve greft sağ kalımı üzerine etkisi

Böbrek nakli, son dönem böbrek hastalığının en ideal tedavi yöntemidir. Ülkemizde kadavra organ bağışı ile elde edilen böbrek sayısı ihtiyacın çok altındadır. 2008 yılı öncesinde ülkemizdeki böbrek nakil merkezleri bir kadavra böbrek temin ettiklerinde bu böbreği kan grubu uyumlu olmak şartıyla kendi bekleme listelerindeki diledikleri hastaya nakledebiliyorlardı. Nakil başarısını arttırmak için genç, eşlik eden hastalığı olmayan, daha önce nakil olmamış hastalar tercih ediliyordu. Bu durum uzun süredir diyalizde bekleyen, ileri yaşta, eşlik eden hastalığı olan ve daha önceden nakil olmuş hastaları sıklıkla kadavra nakilden mahrum bırakıyordu. T.C. Sağlık Bakanlığı 2008 yılında "Ulusal Organ ve Doku Nakli Koordinasyon Sistemi Yönergesini yayınlamıştır. Bu yönergeye göre kadavradan elde edilen böbrekler HLA antijen uyumu, yaş, vericinin çıktığı bölge, vericinin çıktığı merkez, diyalize girme süresi kriterleri dikkate alınarak belirlenen puana göre oluşan sıralama doğrultusunda nakledilmeye başlandı. Bu çalışmamızda bu yönergenin devreye girmesinin kısa ve uzun dönem greft ve hasta sağlığı üzerine etkisini incelemek amacıyla Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde yönerge öncesi kadavradan nakil yapılan 47 erişkin hastanın ve yönerge sonrası kadavradan nakil yapılan 80 erişkin hastanın klinik ve laboratuvar verileri karşılaştırılmıştır. Yönerge öncesi ve sonrası nakil yapılan 40'ar canlı böbrek alıcısı da kontrol grubu olarak alındı. Yapılan analizlerde yönerge sonrası yapılan nakillerin daha ileri yaştaki hastalara yapıldığı, soğuk iskemi zamanının daha uzun olduğu, gecikmiş greft fonksiyonunun daha sık olduğu, ilk üç aylık akut rejeksiyon sıklığının arttığı, fakat uzun dönemli böbrek fonksiyonlarının yönetmelik öncesi gruba göre daha kötü olmadığı ve greft ve hasta sağ kalımının iki grup arasında benzer olduğu saptanmıştır.