Kadın bedeninin metalaştırılması: Antalya karşılama hostesleri örneği

Tarihsel süreçte kadınların bedenleri çeşitli biçimlerde denetimin nesnesi olmuştur. Bu çalışma, tarihsel sürece bağlı kalarak kadın ve kadın bedenine yönelik oluşturulan anlamlardaki değişimi, ataerkil sistem ve kapitalizm ilişkisi ile ele alarak kadın bedeninin metalaş(tırıl)masına değinmektedir. Hizmet sektörünün dönüşümü ve yönetim anlayışındaki değişim ile çalışanların bedenlerinin dönüşümüne ve denetimine dayanan estetik normların kullanımını esas alan estetik emek kavramının niteliği ve anlamı, estetik emeğin vücut bulmuş hali olan karşılama hostesleri örneklemi ile anlamlandırılmak ve açıklanmak istenmiştir. Karşılama hosteslerinin estetik emek ve duygusal emek deneyimlerini ve bu deneyimleri nasıl anlamlandırdıkları irdelenmiş, saha bulguları estetik emek literatürü ile tartışılarak benzerlik ve farklılıklara dikkat çekilmiştir. Çalışma nitel araştırma ilkelerine uygun olarak yapılmış veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu ile derinlemesine görüşme gerçekleştirilmiştir. Görüşme soruları estetik emek literatürü incelenerek oluşturulmuştur. Elde edilen veriler; tema analizi, betimsel analiz ve içerik analizine tabi tutulmuştur. Son olarak da analitik genelleme yapılmış ve literatür ile saha bulguları bir arada tartışılmıştır. MaxQda profesyonel programıyla verilerin görselleştirilmesi yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda karşılama hosteslerinin işe alım aşamasında dış görünüşlerinin ve tavırlarının etkili olduğu, iş sürecinde beden denetiminin ve uyarıların yoğun olarak gerçekleştirildiği, denetimin işveren ile sınırlı kalmadığı müşteriler ve çalışma arkadaşlarının da denetim sürecinde etkili olduğu, karşılama hosteslerinin estetik emek beklentilerine karşılık tüketim davranışlarını arttırdıkları ve estetik emeğin yanında duygusal ve cinselleştirilmiş emeğin de kullanıldığı bulgulanmıştır. Çalışmada dikkat çeken bir diğer nokta ise çalışanların sözlü ve fiziksel tacize uğradıklarıdır. Çalışanların iş tanımlarında sadece estetik ve duygusal emek unsurlarını tanımladıkları ve bu noktada esas işlerinin bu emek biçimlerini sergilemek olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Kadın, kadın bedeni, estetik emek, duygusal emek, metalaşma, karşılama hostesliği