Kadın futbol hakemlerinin mesleki deneyimlerinin toplumsal cinsiyet perspektifinden incelenmesi

Futbol, tarihsel olarak erkek bedeni temel alınarak inşa edilmiş, fiziksel yeterlikten otoriteye kadar tüm unsurlarının erkeklik üzerinden tanımlandığı bir spor dalıdır. Bu bakımdan kadınların futbolda hakem olarak var olması yalnızca mesleki bir katılım olarak değil toplumsal cinsiyet normları, kalıpyargılar ve ataerkil yapılarla sürekli olarak bir mücadele ve müzakere alanı olarak okunmalıdır. Bu çalışma, Türkiye'de kadın futbol hakemlerinin mesleki deneyimlerini toplumsal cinsiyet perspektifiyle incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemine dayalı olarak durum çalışması deseniyle yürütülen araştırmada yedi kadın futbol hakemiyle görüşülmüştür. Yarı yapılandırılmış sorularla yürütülen derinlemesine görüşmelerin tematik analiz yoluyla çözümlenmiş ve dört ana tema belirlenmiştir: "dışlanma ve reddetme", "sınırlanma ve engellenme", "kabulle birlikte ödenen bedeller" ve "kazanımlar". Bulgular, kadınların futbol hakemliği gibi erkek egemen bir meslekte kadın bedenine yüklenen anlamlar, toplumsal cinsiyet rolleri, kadın ve erkeğe yönelik kalıpyargılar ile mücadele ederek bu alanda meşruiyet sağlamaya çalıştıklarını göstermiştir. Bunun için kadınlar, duygularını ve davranışlarını bastırma ve kontrol etme ve bunları eril normlara uydurma gibi stratejiler geliştirmektedir.