Kadın Haşimoto hastalarında yaşam kalitesi, stres ve ilgili psikolojik değişkenler üzerinde Diyalektik Davranışçı Terapi'nin etkisi: Randomize kontrollü çalışma
2024
0 görüntülenme
0 i̇ndirme
Danışman: Prof. Dr. Fatma Işıl Bilican Yurteri
Özet (TR)
Araştırmalara göre, Haşimoto hastalığının tedavisinde tıbbi tedavilerin kısıtlı kalabildiği unsurlar bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Diyalektik Davranışçı Terapi Beceri Eğitimi (DDT-BE), Grup Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ve bekleme listesi grubunun Haşimoto hastalığı olan kadınlardaki yaşam kalitesi, depresyon, anksiyete, stres, çok boyutlu psikolojik iyi oluş, duygu düzenleme güçlüğü, duygusal tepkisellik ve sıkıntıya dayanma üzerine etkisini incelemek olmuştur. Randomize kontrollü çalışmada, deneysel işlemler eş zamanlı deney, kontrol ve bekleme listesi olmak üzere yaş, yaşam kalitesi, hastalık süresi, ekonomik durum, eğitim düzeyi, medeni durum, çalışma durumu ve çocukluk çağı travmaları açısından eşleştirilmiş üç gruba uygulanmıştır. Deney grubuna 14-haftalık DDT-BE ve kontrol grubuna 14-haftalık Grup BDT uygulanmıştır. Bekleme listesi grubuna ise herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Çalışmaya Haşimoto hastalığı olan ve tıbbi tedavileri stabil 62 kadın (x̄=35.85±6.37 yaş) katılmıştır. Tüm katılımcılar gruplara rastgele atanmış, veriler ölçekler aracılığıyla öntest, sontest ve iki ay izlemde toplanmıştır. Bulgulara göre, Grup BDT ve bekleme listesi gruplarının bağımlı değişkenler üzerinde istatistiksel olarak anlamlı seviyede herhangi bir etkisi olmamış, sadece DDT-BE gruplarındaki kadınların yaşam kalitesinin genel sağlık alt boyutunda, çok boyutlu psikolojik iyi oluşun çevresel hâkimiyet alt boyutunda, duygusal tepkiselliğin dayanıklılık alt boyutunda ve sıkıntıya dayanmanın tolerans alt boyutunda istatistiksel olarak anlamlı seviyede artış, depresyon, anksiyete, stres ve duygu düzenleme güçlüğü düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı seviyede azalma olmuştur. Anksiyete ve streste ekonomik durum, genel sağlıkta ise vücut kitle indeksi ortak değişken (covariate) olarak saptanmıştır. Ortak değişkenlerin etkisi dikkate alındığında, stres puanlarındaki azalmayı ekonomik durum %7.4 açıklarken, DDT-BE ek %2.7'lik bir oranla, %10.1 açıklamıştır (p<.05). Haşimoto hastalığı olan kadınların, özellikle yaşam kalitesi ve stres açısından, Grup BDT ve bekleme listesi gruplarına kıyasla, DDT-BE'nden faydalandıkları görülmektedir. Mevcut çalışmanın önerileri kapsamında gerçekleştirilecek ileriki araştırmalar, Haşimoto hastalığı tedavi yönergelerinin geliştirilmesine daha fazla katkı sağlayabilir.
Yazar
Kadriye Slocum
Bu Yayına Nasıl Atıf Yapılır
Kadriye Slocum (Doktora Tezi). Kadın Haşimoto hastalarında yaşam kalitesi, stres ve ilgili psikolojik değişkenler üzerinde Diyalektik Davranışçı Terapi'nin etkisi: Randomize kontrollü çalışma, 2024, Fatih Sultan Mehmet Foundation University .
Anahtar Kelimeler
Lisans
Tüm Hakları Saklıdır
Bu eser belirtilen lisans koşulları altında paylaşılmaktadır.
Fatih Sultan Mehmet Foundation University tezlerinden daha fazlası
- Fiziksel ve cinsel şiddet suçlarından hükümlü yetişkin erkeklerin antisosyal davranış ve psikopati eğilimleri ile çocukluk çağı ruhsal travma yaşantıları arasındaki ilişkinin incelenmesi(2025)
- Kronik ağrı ve çocukluk çağı travmaları arasındaki ilişkide pozitif ve negatif duygu şiddeti, öfke belirtileri ve depresyon düzeyinin rolü(2025)
- Hüsameddin el-Müezzini el-Havarizmi'nin eseri olan "Şerhu Miftahu-l Ulum" den belagat bölümünün tahkiki (Belagat kısmının başından müsnedün ileyh konusunun sonuna kadar)(2025)
- "Duygu Sosyalleştirme Eğitim Programı"nın 48-72 aylık çocukların ebeveynleri ve okul öncesi öğretmenlerinde etkililiğinin incelenmesi(2025)
- Yetişkin bağlanma stillerinin erken dönem uyumsuz şemalar ile ilişkinin incelenmesi(2025)
- Somali'de evlilik ve boşanmaya dair güncel fıkhî meseleler(2025)