Kadın vakıfları: Kütahya örneği (1789-1923)

Kadın tarihi denildiğinde karşımıza onların tarihi ile ilgili olarak yapılmış derin araştırmaların çok da fazla olmadığı gerçeği çıkmaktadır. Yüksek Lisans Tezi olarak sunduğum bu çalışmamda, kadınların iktisadi ve sosyal hayattaki varlıklarını ispat ve tayin eden vakıf belgeleri, 1789-1923 yılları arasını kapsamak üzere, Kütahya örnekleri olarak ele alınmıştır. Özünde tamamıyla hayır işi olan vakıflar, verdikleri hizmet ve sağladıkları istihdamlarla toplumların sosyal ve ekonomik düzeninde güzel bir denge kurmuşlardır. Şüphesiz vakıf kurumunun Osmanlı Devleti'nde bu derece ilerlemiş olmasında toplumun genelinde hakim olan İslam Dini'nin hayır işlerini teşvik etmesi ve ahirette mükâfat vaat etmesinin de etkisi olmuştur. Daha çok erkeklerin hakim olduğu ve onların sözünün geçtiği Osmanlı Devlet düzeninde kadınların, sosyal olduğu kadar ekonomik bir değer de taşıyan yatırımlarını diledikleri gibi vakfetmeleri, kadın haklarının kullanılması açısından oldukça önemlidir. Üçüncü ve dördüncü bölümde Kadın Vakıfları konusunda verilen Kütahya örnekleri ise, Osmanlı hanedanından gelmeyen, bir Anadolu şehrindeki kadınların, kendi imkanları ile neler yapabildiğini, sosyal ve iktisadi hayata neler katabildiğini, kendi haklarını nasıl ve ne kadar yaygın kullanabildiğini gösteren örnekler olmuşlardır. Bu örnekler dahilinde Kütahya'da kadınların sosyo- iktisadi hayattaki varlıklarının azımsanmayacak derecede olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz.