Kadınlarda öğünlerin enerji yoğunluğunun antropometrik ölçümler, bazı metabolik parametreler ve subjektif iştah üzerindeki etkileri

Günümüzde yetişkin bireyler, sabahları çok az beslenip enerji alımının çoğunu günün ilerleyen saatlerine kaydırmaya eğilim göstermektedir. Vücut ağırlığı kontrolü için mevcut diyet tavsiyeleri genel olarak, "günlük alınan enerji hangi öğünde alınırsa alınsın, toplam alınan enerji önemlidir" varsayımına dayanmaktadır. Bununla birlikte, son diyet müdahale çalışmaları, bu varsayıma meydan okuyarak, günlük alınan enerjinin yoğun olarak tüketildiği öğünün, izokalorik miktarlarda tüketildiğinde bile vücut ağırlığı, iştah, glukoz ve lipid metabolizması üzerinde önemli etkileri olabileceğini göstermektedir. Bu araştırma, günlük enerji ihtiyacının yarısının sabah veya akşam öğününde tüketilmesinin antropometrik ölçümler, bazı metabolik parametreler ve subjektif iştah üzerindeki etkilerini incelemek üzere planlanmış ve yürütülmüştür. Bu araştırma, Kasım 2023 - Mart 2024 tarihlerinde Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi Gastroenteroloji Polikliniği'ne başvuran ve herhangi bir gastroenterolojik rahatsızlık tespit edilmeyen, araştırmaya katılmaya gönüllü 28 fazla kilolu veya obez (Beden Kütle İndeksi (BKİ): ≥ 25 kg/m²), premenopoz dönemindeki yetişkin (20-45 yaş) sağlıklı kadın bireylerle yürütülmüştür. Randomize, açık etiketli, paralel kollu bu araştırmada bireyler, 6 hafta boyunca uygulayacakları 'Kahvaltı Ağırlıklı Diyet Grubu (KG)(n=14)(Toplam Diyet Enerjisi: K:%50; Ö:%35; A:%15)'ve 'Akşam Ağırlıklı Diyet Grubu (AG) )(n=14) )(Toplam Diyet Enerjisi:: K:%15; Ö:%35; A:%50)' olarak belirlenen iki diyet grubundan birine basit randomizasyon tekniği ile atanmıştır. Araştırma süresince uygulanan diyetler, aynı makrobesin bileşimini sağlayan, hipokalorik (toplam enerji harcaması %20 azaltılarak) ve bireysel tasarlanan diyetlerdir. Araştırmanın başlangıcı, 3.haftası ve sonunda bireylerin antropometrik ölçümleri ve vücut kompozisyonları değerlendirilmiştir. Araştırmanın başlangıcı ve sonunda bireylerin metabolik parametreleri değerlendirilmiştir. Subjektif iştah durumları ise Vizuel Analog Skala (VAS) ile araştırmanın ilk günü, 3. haftanın son günü ve araştırmanın son günü değerlendirilmiştir. Antropometrik ölçüm ve vücut kompozisyonunun değişimleri incelendiğinde, gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark gözlenmemiştir (p>0,05). Yalnızca kalça çevresi değişimi gruplar arasında farklılık göstermiştir (p<0,05). KG'nun kalça çevresi AG'na göre 2,7 cm daha fazla azalmıştır. HDL kolesterol, açlık kan glukozu ve HbA1c değişimleri gruplar arasında anlamlı bir farklılık göstermiştir. HDL kolesterol ve HbA1c (%) AG'nda daha fazla azalmıştır (p<0,05). Açlık kan glukozu ise KG'nda 6,7  6,01 mg/dL azalırken, AG'nda 0,5  5,68 azalmış olup KG'nda daha fazla azalmıştır (p<0,05). Araştırma boyunca KG'nun iştah skorları AG'na kıyasla daha fazla bulunmuştur (p<0,05). KG akşam saatlerinde daha iştahlı olduğunu bildirirken, AG sabah saatlerinde daha fazla iştahlı olduğunu bildirmiş olup öğle saatlerindeki iştah skorları benzer bulunmuştur. Enerjinin çoğunun akşam yerine sabah alınmasının antropometrik ölçümler ve iştah üzerinde yararlı etkileri bulunmazken, açlık kan glukozu üzerinde olumlu etkileri bulunmuştur. Sabah ağırlıklı beslenmenin vücut ağırlığı yönetimi ve metabolik sağlık üzerindeki etkilerini aydınlatmak için gelecekteki araştırmalara ihtiyaç vardır.