Kadınların uzun etkili ve kalıcı aile planlaması yöntemlerine ilişkin tutumlarının değerlendirilmesi

Uzun Etkili ve Kalıcı Aile Planlaması (UEKAP) yöntemleri doğurganlığı düzenlemek veya doğuma ara vermek isteyen çok sayıda kadın için uygundur. Güvenlik ve etkinliklerine rağmen, bu yöntemler istendik düzeyde kullanılmamaktadır. Bu çalışmanın amacı, doğurganlık çağındaki kadınların UEKAP yöntemlerine ilişkin tutumlarının belirlenmesidir. Çalışma iki aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada kadınların UEKAP yöntemlerine ilişkin tutumlarını ölçen bir araç geliştirilmiş, ikinci aşamada bir ölçüm aracı kullanılarak kadın UEKAP yöntemlerine yönelik tutumlarını etkileyen faktörler incelenmiştir. Bu çalışma kesitsel ve metodolojik nitelikte olup Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Hastanesinde 530 kişi ile yürütülmüştür. Araştırmaya katılan kadınların UEKAP kullanımı %25.4 belirlenmiştir. Kadınların UEKAP yöntemi kullanmama nedenleri arasında; gebe kalmak istemesi (%23.2), yöntemin yan etkisinden korkulması (%9.4) ve eşinin onay vermemesi (%8.1) gibi çeşitli durumların olduğu bulunmuştur. İstatistiksel veri analizi için SPSS versiyon 25.0 ve AMOS v24.0 kullanılmıştır. UEKAP tutumunu etkileyen faktörleri ortaya koymak için yapısal eşitlik modelinde ölçüm modeli test edilmiş, ardından yapısal model incelenmiştir. Araştırmamızın sonuçlarında daha iyi eğitim düzeyi, kentsel bölgede yaşamak ve çalışıyor olmak, daha olumlu aile planlaması ve daha olumlu UEKAP tutumu ile ilişkilidir. Daha fazla çocuğa sahip olma, başka çocuk istememe ve daha önce kontraseptif başarısızlık yaşama, daha olumsuz AP tutumu ve daha olumlu UEKAP tutumu ile ilişkidir. UEKAP yöntemlerine ilişkin toplum algısını değiştirmek için aile planlaması konusunda daha fazla kamu bilinci sağlanmalıdır. Yöntemi erken bırakma oranını azaltmak için aile planlamasının avantajı ve etkinliği hakkında uygun danışmanlık sağlanması ve hizmet alanların memnuniyetinin artırılması düşünülmelidir.