Kadının dil aracılığıyla isyanı: Bath'lı kadının önsözü ve hikâyesinin eleştirel söylem analizi

Geoffrey Chaucer'ın Canterbury Hikayeleri Orta Çağ toplumunu her yönüyle tasvir ederek okuyuculara zamanının sosyal, ekonomik ve politik bir panoramasını sunmaktadır. Metinde 14. yüzyılın sonlarındaki İngiliz toplumundaki sosyal normlar ve beklentilerle iç içe geçmiş bir şekilde toplumsal cinsiyet rollerinin tasviri ise özellikle dikkat çekmektedir. Karakterlerin önsözleriyle birlikte 24 hikâyeden oluşan metinde erkekler genellikle otorite, bilgi, özgüven ve fiziksel güçle ilişkilendirilirken, kadınlar ise daha çok tevazu, zayıflık, teslimiyet ve annelikle özdeşleştirilmektedir. Anlatı, genel hatlarıyla, Hıristiyanlığın etkisi dolayısıyla kadın düşmanlığıyla nam salmış Orta Çağ'da tanımlayıcı bir özellik olarak boy gösteren kadınların kısıtlı eylemliliğini yansıtmaktadır. Edebiyatın feminist ikonu olarak kabul edilen Bath'lı Kadın karakterinin önsözü ve hikayesi ise, Orta Çağ kadınlarını ikinci plana atan geleneksel cinsiyet rollerini büyük ölçüde altüst etmektedir. Bath'lı Kadın karakteri, cinsiyetler arasındaki eşitsizliklerin eleştirel bir incelemesini sunmaktadır. Bath'lı Kadın evlilikte kadının otoritesini savunup, dini anlatılara kadın bakış açısıyla yeni bir yorum getirmesiyle Orta Çağ cinsiyet normlarına ve ataerkil hegemonyaya karşı gelir. Bath'lı Kadın karakterinin bu sıra dışı ve asi temsili, feminist literatürde edebi anlamda geniş çapta incelenmiş fakat dilbilimsel olarak incelenmesi yapılmamıştır. Bu çalışma, Bath'lı Kadın karakterinin Önsöz ve Hikayesini Eleştirel Söylem Analizi yoluyla analiz ederek bu büyük boşluğu doldurmayı hedeflemektedir. Metinlerin Eleştirel Söylem Analizi (CDA) yapılarak yürütülen ve nitel analizi dayanan bu çalışma, Bath'lı Kadın karakterinin kullandığı dilsel ve retorik yapıların Orta Çağ cinsiyet geleneklerini ve kadınlara otoriteden uzakta aşağı bir konum veren dini kaynakları nasıl altüst ettiğini ortaya koymaktadır. Disiplinler arası bir çalışma olan ve günümüz toplumsal cinsiyet çalışmalarına da ışık tutan bu tez, feminist bir edebiyat ikonunun dili ve söylemi üzerinden Orta Çağ toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin bulgularıyla hem dilbilim hem de edebiyat çalışmalarına katkı sağlamayı amaçlamaktadır.