Kaf içi ve dışına lidokain uygulamasının ekstübasyon sonrası görülen kardiyovasküler ve solunum sistemi yanıtlarına etkileri

Kaf İçi ve Dışına Lidokain Uygulamasının Ekstübasyon Sonrası Görülen Kardiyovasküler ve Solunum Sistemi Yanıtlarına Etkileri Çalışmamızda; entübasyon öncesi endotrakeal tüp (ETT) kafı çevresine uygulanan lidokain spreyin ve entübasyondan sonra ETT kafı içine uygulanan lidokainin tek başlarına ve kombine kullanımlarının ekstübasyona bağlı kardiyovasküler ve solunum sistemlerinde gelişebilecek olumsuz yanıtlara etkileri araştırıldı. Çalışmaya genel anestezi altında jinekolojik operasyon geçirecek ASA I - II grubunda, 18-65 yaş arası, supin pozisyonda ve operasyon süresi 1 saatten uzun sürecek 200 hasta dahil edildi. Hastalar rasgele; entübasyondan sonra ETT kafı hava ile şişirilen Grup I, entübasyondan önce ETT kafı çevresine 4 puf %10 lidokain sprey sıkılan Grup II, entübasyondan sonra ETT kafı içine %2 lidokain verilerek şişirilen Grup III ve entübasyondan önce ETT kafı çevresine 4 puf %10 lidokain sprey sıkılan ve ETT kafı içine %2 lidokain verilerek şişirilen Grup IV olmak üzere 4 eşit gruba ayrıldı. Anestezi indüksiyon ve idamesinde tüm gruplarda aynı ilaçlar kullanıldı. Kontrol verileri alındıktan sonra operasyon esnasında tüm gruplarda sistolik arter basıncı, diastolik arter basıncı, ortalama arter basıncı, kalp atım hızı, periferik oksijen satürasyonu ve entübasyon tüp kaf basıncı parametreleri her 5 dakikada bir operasyon sonuna kadar takip edildi. Ekstübasyon sonrası; ekstübasyon kalitesi belirlendi, hemodinamik parametreler hastanın servise yollanmasına kadar 5 dk aralıklarla kayıt edildi ve Aldrette skorları belirlendi. Postoperatif boğaz ağrısı, öksürük, ses kısıklığının yanı sıra dispne, laringospazm, bronkospazm, stridor gibi solunum sistemi, bulantı-kusma gibi sindirim sistemi semptomları da hastalar servise yollanırken ve postoperatif 1. , 6. , 12. , 24. ve 48. saatlerde belirlenerek kaydedildi. Tüm gruplardaki hastalar ilk 48 saat süresince gerek serviste gerekse telefonla evlerinden izlendi. Yukarıdaki parametrelerin haricinde; hastaların demografik verileri, ASA sınıflaması ile anestezi ve cerrahi süreleri belirlenerek kaydedildi. Tüm grupların kardiyovasküler sistem parametrelerinde ekstübasyonda sonra artma gözlendi ve bu artma 5 veya 15 dk devam etti. Ekstübasyon kalitesi kriterleri yönünden en iyi olarak kombinasyon grubunda gözlendi ve diğer gruplardaki veriler ise benzerdi. Solunum sistemi bulgularından; postoperatif boğaz ağrısı en az kaf içi lidokain ve kombinasyon gruplarında olmak üzere en fazla kontrol grubunda gözlendi. Postoperatif öksürük kombinasyon grubunda hiç gözlenmezken diğer gruplarda benzerdi. Postoperatif ses kısıklılığı sadece kontrol ve ETT kafı etrafına sprey kullanılan gruplarda gözlendi. Kontrol grubunda bir olguda laringospazma bağlı olarak SpO2 değerinde ekstübasyon ve sonrasındaki ilk 5 dk?da anlamlı azalma belirlendi. Sonuç olarak; entübasyon öncesinde ETT kafı yüzeyine uygulanan %10 lidokain spreyin ve entübasyondan sonra ETT kafı içine uygulanan %2 lidokainin tek başlarına veya birlikte kullanımlarının ekstübasyon sonrası erken dönemde kardiyovasküler sistemdeki kan basıncı ve kalp atım hızını azaltmadığı, solunum sistemindeki yan etkileri azaltmakla beraber önlemede de benzer etkili oldukları belirlendi. Anahtar kelimeler: Lidokain, sprey, endotrakeal tüp, ekstübasyon, hemodinamik etki, pulmoner etki